Plutarkhos Kimdir

Plutarkhos Kimdir – Plutarkhos Hayatı ve Eserleri Hakkında Bilgiler

Eski Yunan tarihçisi ve ahlak yazarı (Khaironeia, Boiotia, 50-Khaironeia, Boiotia, 125).
Köklü bir ailenin çocuğu olan Plutarkhos, iyi bir öğrenim gördü ve 66 yılında Atina’ya giderek öğrenimini tamamladı. Daha sonra Yunanistan’da ve Mısır’da geziler yaptı. Yurttaşları tarafından, Korinthos’a, Akhaia pro-koslünün yanına elçi olarak gönderildi. Daha sonra Roma’ya gelip uzun süre kaldı. Bir güzel konuşma okulu açıp Yunan dilinde dersler ve konferanslar verdi.
96 yılma doğru Yunanistan’a dönüp Khaironeia’ya yerleştikten sonra evlendi ve kendini edebiyat çalışmalarıyla aile yaşamının uğraşlarına vererek sakin bir yaşam sürdü. Yurttaşları kendisine büyük saygı gösterdiler ve onu kentin en önemli devlet görevlisi (arkhon) yaptılar. Delphoi Tapmağı din yöneticileri arasında yer aldı ve oyunlar sırasında Apollon’un büyük rakibi görevini yerine getirdi. Plutarkhos üretici bir yazardı. Yapıtlarının çoğu, günümüze kalmamıştır. Elimizdekiler, iki grup içinde toplanır: Bioı Paralleloi (Koşut Yaşamlar) ve Ethika (Ahlaksal Yapıtlar). Bunlara, çeşitli konulara yönelik canlı bir diyalog olar Söyleşiler’ini de katmak gerekir.
 Eserleri

Eski Yunanistan’da ve Roma’da yaşamış ünlü kişilerin yaşamlarım ele alar Bioi Paralleloi’de (50 yaşamöyküsii Plutarkhos, dört kişi dışında, büyül bir Yunanlı ile büyük bir Romalıyı karşı karşıya ele alır. Bu yapıt, bir tarihçiden çok ahlak yazarınm verimidir Ele alman kişiler arasında Alkibiadei ve Coriolanus, Aristeides ve Cato, Pe rikles ve Fabius, Pyrros ve Marius Büyük İskender ve Sezar vardır. Ün lü kişilerin yaşamını inceleyen Plu tarkhos’un amacı, Yunanlıların, bı alanda, Romalılar’dan geri kalmadı ğını göstermektir. Yazarın, kimi zaman çok uzak benzerlikleri olan kimseleri, keyfi bir koşutluk içinde ele almasının nedeni de buradan ileri gelir. Plutarkhos’un ahlak konularım işleyen Ethika ‘sıysa 65 incelemeden oluşur. Bu incelemeler doğrudan ahlak ve felsefe sorunlarını (“Ahlak Erdemi Üstüne”, “Çocukların Eğitimi Üstüne”, “Ruhun Barışı Üstüne”, “Almya-zısı Üstüne”, vb.),din, tarih ve siyaset sorunlarını (“Pythia’nm Kehanetleri

Üstüne”, “Kehanetlerin Durdurulması Üstüne”, “Boşinanç Üstüne”, “Roma Sorunları Üstüne”, “Yunan Sorunları Üstüne”, “Monarşi”, “Demokrasi ve Oligarşi”, vb.),edebiyat ve retorik sorunlarım (On Hatibin Yaşamı ”, vb.), bilim ve tıp sorunlarım (“.Fizik Sorunları”, “Sağlıkbilgisi İlkeleri”, vb.) ele alır.

Plutarkhos her şeyden önce bir ahlak yazarıdır. Elde ettiği bilgileri sıkı bir denetimden ve eleştiriden geçirmez.
Çok iyi bir öykücü olduğu halde, olg ları dile getirmekten çok, insan yitiğinin gizlerim ortaya dökmeye yön lir. Güzeli ve iyiyi sever. Büyük insa ları içtenlikle yüceltir. Rönesans’ta

XIX. yy’a kadar Plutarkhos, Avrup« da Eskiçağ’ın en sevilen yazarlara dan biriydi. Mantaigne, Shakespearc Comeille, jean-jacques Rousseau vı Fransız Devrimi üstünde büyük etki si oldu. Çağdaş eleştiri de bu yazan hâlâ önemle ele almaktadır.

Yorum yazın