Nasr bin Ahmed

NASR bin AHMED, samanî hükümdarı (?, 906 – ?, 943). Sekiz yaşında hükümdar oldu (914). Devletin yönetimini vezir Ebu Abdullah Muhammed yürüttü. Tahta geçtikten kısa bir süre sonra Sistan (Sicis-tan) halkı ayaklandı vc halife Muktedir tarafından tayin edilen vali Bedr ül-Kebir’-in yönetimine girdi. Halifenin kumandanlarından Fazl bin Humeyd ile Halid bin Muhammed, Gazne ve Büst şehirlerini ele geçirdiler. Bu arada Nasr’m babasının amcası İshak bin Ahmed de Semerkand’da a-yaklanarak Buhaıra’ya yürüdü (914); fakat başarı gösteremedi. İshak’ın oğlu Ebu Salih Mansur, Hüseyin bin Ali ile anlaşarak Nişapur’da isyan etti. Hüseyin, Sa-manîlerin tecrübeli kumandanlarından Ahmed bin Sehl tarafından esir edildi. Mansur öldü. Ahmed de ertesi yıl Samanî-leri terk ederek halifeye bağlandı ve Cürcan üstüne yürüyerek şehri ele geçirdi; fakat bir süre sonra yenilerek Buha-ra’da hapiste öldü (920). Zeydî imamı Haşan bin Kasım, kumandanı Leyla bin Numan’ı Cürcan’a gönderdi; Cürcan, Da-megan ve Nişapııır bu kumandanın eline geçti (921). Bir süre sonra samanî kuvvetleri Leyla’yı yenerek idam ettiler (921). Bundan sonra çıkan isyanlar da bastırıldı. Nasr bu isyanlarla uğraşırken Buhara kalesinde tutuklu bulunan kardeşleri Yahya ve İbrahim taraftarlarının yardımıyle kurtularak şehri ellerine geçirdiler. Nasr kardeşlerini yendi; sonra da affetti. Nasr zamanında şiî mezhebi büyük bir gelişme gösterdi; Nasr da bu mezhebin taraftan oldu. Bu hareket sünnî ulema ile askerlerin hoşnutsuzluğuna sebep olduğundan, Nasr tahtı oğlu Nuh’a bırakmak zorunda kaldı. (M)

Yorum yazın