Mustafa çelebi Naili

Mustafa çelebi Naili
NAİLİ (Mustafa Çelebi), Nailîi Kadim de denir, türk şairi (İstanbul, ?-ay.y. 1666). Bazı kaynaklar, önceleri Divanı Hümayun kâtipliği yaptığını, bir ara Maden kalemi başhalifesi olduğunu yazar. Nailî türk edebiyatının yeni bir döneme girdiği, İran’da yeni gelişen vt hint üslûbu (sebki hindî) denen şiir anlayışının benimsenmeğe başladığı bir çağda yaşadı. Şiiri bir «güzel söyleyiş sanatı» olarak anlar. Şiirinin başlıca ilkesi, düzenli, uyumlu ve süslü söylemedir. Seçtiği kavramlar, şiirinin anlamdan çok a-henkli deyişe yöneldiğini gösterir. Bazı şiirlerinde «âşıkane», bazılarında «rindane», bazılarında da «kalenderane», «âlimane» bir söyleyiş türünü benimsediği görülür: Daha çok gazel türünde başarı kazanan Nailî’nin şiirlerinde anlam, çoğunlukla be-yitin dışına taşar, gazelin bütününe yayılır. Beyitler arasında gerek anlam, gerek uyum ve içyapı bakımından bir bütünlük, içten kurulan birlik görülür. Şiirleri sebki hindî denen soyut kavramlarla kurulu olmasına rağmen anlama yönünden bir derinliğe sahiptir. Divan şiiri Nailî’de sığlıktan, yalnız aruz ölçülerine bağlı bir «söyleyiş» olmaktan kurtulur, renklilik ve derinlik kazanır. Kaside, naat, mersiye, şarkı ve gazel gibi bütün divan şiiri türlerini deneyen Nailî, başta Şeyh Galib olmak üzere birçok divan şairini etkiledi. Nailî’nin bir Divan’ı vardır. (->Bibliyo.) [M]

Yorum yazın