Mehmet Fuat Köprülü Hayatı ve Eserleri

Mehmet Fuat Köprülü Hayatı ve Eserleri Hakkında Bilgiler
Mehmet Fuat Köprülü Hayatı ve EserleriMehmet Fuat Köprülü (1890 – 1966) Türk tarihçisidir. IV. Mehmet devri vezirlerinden Kıbleli Mustafa Paşa İle Köprülü Mehmet Paşa’nın kızkardeşinin soyundandır. İsmail Faiz Bey ile Hatice Hanım’ın oğludur. İstanbul’da doğdu. Mercan İdadisini (lisesini) bitirdi; yüksek tahsile devam etmedi; şahsen çalışmaya başladı. 1908’den İtibaren şair ve fikir adamı olarak tanındı; Fecr-i Ati edebi topluluğuna dahildi. Liselerde edebiyat okuttu. 1913’te 23 yaşındayken Halit Ziya Uşaklıgi’den açılan İstanbul üniversitesi Türk Edebiyatı Tarihi profesörlüğüne seçildi; bu büyük milli kültür kürsüsünü İktidarla işgal etti. Aynı yıl “Bilgi” adında bir dergi çıkardı; “Türk Edebiyatı’n- da Usul” adlı eserini yayınladı. Fuat Köprülü ile edebiyat tarihçiliği ve genel olarak tariçillk, ortaçağdan kurtuldu, modern çağa geçti.
Fuat Köprülü, 1915’te “Milli Tetebbular MecmuasT’nı yayınlayarak Ziya Gökalp İle birlikte “Türkçülük” cereyanının ilim cephesini kurdu. 1918’de “Türk Edebiyatı’nda ilk Mutasavvıflar” adlı büyük eseri çıktı. Burada, Ahmet Yesevi ile Yunus Emre’yi, örnek bir şekilde inceledi. Bu eserle, milletlerlarası ün kazandı.
Birçok kereler Edebiyat Fakültesi dekanı, 1924te Maarif Vekâleti müsteşarı, Mekteb-i Mülkiye’de müderris oldu. 1924’te Türkiyat Enstitüsü’nü kurdu kİ, bu tarih, türkolojl tarihinin dönüm noktalarından biridir. 1925’te “Türkiyat Mecmuası”nı, 1931’de “Türk Hukuk ve iktisat Tarihi Mecmuası”nı yayınlamaya başladı; Türkiye’de pek önemli olan hukuk ve iktisat tarihi kollarının ger
çek kurucusu oldu. Pek çok İlmî milletlerarası kongreye katıldı; pek çok akademiye üye seçildi; birçok fahri doktorluk aldı kİ, en önemlileri 1927’de Heidelberg ve 1938′ de Sorbonne üniversitelerimden aldıklarıdır. 1933 üniversite ıslahatında “ordinaryüs profesör” oldu.
Köprülü birçok kere edebiyat fakültesi dekanlığında bulundu. 1941’den başlayarak İslâm Ansiklopedisine bazıları birer monografya büyüklüğünde makaleler yazdı. İslâm Ansiklopedisinin Lelden’de yayınlanan aslına ve avrupa mecmualarına yazdığı İlmî uzun makaleler de pek önemlidir. Birçok eseri Batı dillerinde çıktı. “Türk Edebiyatı Tarihi” adlı eserinden sonra 4 kitaptan ibaret “Türk Saz Şairleri”ni, “Divan Edebiyatı Antolojlsi’ni, 2 büyük ciltlik “Türk Saz Şairleri”nl yayınladı. Türk halk edebiyatını iyice tanıttı ve meydana çıkardı.
Kars milletvekiliyken C.H.P.’den ayrılarak 3 arkadaşı İle beraber D.P.’yi kurdu. 1950’de dışişleri bakanı oldu. Fakat uzun süre kaldığı bu bakanlıkta hiçbir başarısı görülemedi. Sonradan D.P.’den ayrıldı.özel kütüphanesi, dünyanın sayılı hususi kitaplıklarından biridir.

Eserleri
Yeni harflerle basılan eserlerinin başlıcaları. — Ali Şir Nevat (1941); Altın Ordu’ya Ait Yeni Araştırmalar (1941); Anadolu Selçukluları Tarihinin Yeril Kaynakları (1. cilt, 1943); Âşık Dertli (1940); Âşık Ömer 1940); Erzurumlu Emrah (1940); Eski Şairlerimiz (Antoloji, 1943, 1949); XVI. Asır Sonuna Kadar Türk Saz Şairleri (1930);
XVII. Asır Saz Şairleri (1939); XVIII. Asır Saz Şairleri (1940); XIX. Asır Saz Şairleri (1940); XX. Asır Saz Şairleri (1940); OsmanlI Devletimin Kuruluşu (1959); Türk Dili ve Edebiyatı Hakkında Araştırmalar (1934); Türk Saz Şairleri (2. cilt 1941); Yıldırım Beyazıd’ın Esareti ve intiharı Hakkında (1937); Edebiyat Araştırmaları (1966); Islâm Medeniyeti Tarihi (V. V. Bartold’dan çeviri, 1962, 1963); Köprülü’nür. Edebf ve Fikrî Makalelerinden Seçmeler (drl. Dr. Orhan F. Köprülü, 1972); Türk Edebiyatında ilk Mutasavvıflar (2. basım, 1966); Türk Saz Şairleri (2 cilt, 1962).

Yorum yazın