Mario Vargas Llosa Kimdir

Mario Vargas Llosa Kimdir

(d.28 Mart 1936, Arequipa, Peru), Perulu roman, oyun ve deneme yazan.

Peru’da, dedesinin konsolos olarak görev yaptığı Cochabamba’da yetişti. Birkaç okul değiştirdikten sonra 1950’de Lima’daki Leoncio Prado Askeri Okulu’na girdi. Yayımlanan ilk yapıtı, La huida del Inca (1952; İnkanın Kaçışı) adlı üç perdelik bir oyundu. Bundan sonra çeşitli edebiyat dergilerinde öyküleri yayımlandı. Gazeteci ve radyo-televizyon yayıncısı olarak da çalışan Vargas Llosa, Cuadernos de composición (1956-57) ile Literatura (1958-59) dergilerinin yayın kadrosunda yer aldı. Madrid Üniversitesi’nde öğrenim gördükten sonra 1959-66 arasında Paris’te yaşadı.

İlk romanı La ciudad y los perros’la (1963; Kent ve Köpekler, 1984) büyük başan kazandı, yapıt birçok dile çevrildi. Askeri okuldaki kendi deneyimlerine dayanan roman yeni yetişen çocuklann zorbalık ve şiddete dayalı bir ortamda nasıl ayakta kalmaya çalıştığını anlatıyordu. Askeri okuldaki kokuşmuşluk daha geniş ölçekte Peru’nun içinde bulunduğu durumu yansıtır. Peru’nun yağmur ormanlarında geçen La casa verde’deki (1966; Yeşil Ev, 1984) trajik karakterler, masal, destan gibi halk kültürüne ait öğeler aracılığıyla anlatılır. Los cachorros (1967; Köpek Yavruları), yanlışlıkla iğdiş edilen bir gencin psikanali-tik portresidir. Conversación en La Catedral (1974; Katedralde Konuşma), Yeşil Ev’dekine benzer bir teknikle Manuel Odría rejimini (1948-56) anlatır. Romanın dört karakteri, birikmiş öfke ve acılarıyla, Odria döneminde ülkeye egemen olan ikiyüzlülüğü, siyasal kokuşmuşluğu simgeler. Pantale-ón y las visitadoras (1973; Yüzbaşı ve Kadınlar Taburu, 1988), Peru’daki askeri ve dinsel fanatizm üzerine bir yergidir. La tía Julia y el escribidor’daysa (1977; Julia Teyze ile Metin Yazarı) öykü, birbirinden tümüyle farklı iki bakış açısından anlatılır.

Vargas Llosa’nın edebiyat eleştirisi türündeki yapıtları, García Márquez: Historia de un deicidio (1971; García Márquez: Bir Tanrı Katilinin Öyküsü), La orgía perpetua: Flaubert y “Madame Bovary” (1975; Sonsuz Cümbüş: Flaubert ve “Madame Bovary”) ve Entre Sartre y Camus’ dür (1981; Sartre ile Camus Arasında).

Vargas Llosa üç yıl Londra’da kaldıktan sonra, 1969’da Washington Eyalet Üniver-sitesi’nde ders verdi. Ertesi yıl Barselona’ya yerleşti. 1974’te Lima’ya döndü ve birçok yerde dersler, konferanslar verdi. 19. yüzyılda Brezilya’daki siyasal çalkantıları anlattığı La guerra del fin del mundo’yla (1982; Dünyanın Sonunu Getiren Savaş), İspanyolca konuşulan ülkelerde en çok okunan yazar oldu. 1981’de La Señorita de Tacna (Tacnalı Bayan) adlı bir oyun yayımladı. 1970’lerden sonra siyasette sağda yer alan Vargas Haziran 1990’da Demokratik Cephe’nin adayı olarak katıldığı başkanlık seçimlerinde başanlı olamadı.

Yorum yazın