Luis de Gongora Kimdir

Luis de Gongora Kimdir

Luis de Gongora ,İspanyol şairi (Cordoba 1561-ay.y. 1627). Cordoba’lı soylu bir aileden gelen Gongora, Salamanca üniversitesinde kilise hukuku derslerini izledi (1576-1580). Kralın papazı olan amcası Francisco de Gongora’nın himayesiyle papazlığa tayin edilmediği halde, kiliseden kendine önemli bir gelir sağladı. Cordoba’ya döndükten sonra edebiyatla uğraşmağa başladı, birçok sone, letril- las (kısa mısralı şiirler) ve romans yazdı; son derece işlek hay3İ gücü sayesinde İspanyol edebiyatının bu klasik türlerinde köklü yenilikler yaptı. Gerçekte hemen hemen hiç bk yazışım bastırmadı; elyazması eserlerini CorJoba edebiyat çevresinde yaymakla yetindi; kilise hazinedarı matıyle katılmak zorunda bulunduğu rahipler meclisi toplantılarıyle dinî âyinler dışında, bütün boş zamanını edebiyat çevrelerine girip çıkmakla geçirdi. Bununla beraber e- serleri daha 1585’te, Cervantes’in Galaieasında kendisini Ispanya’nın büyük şairleri arasında saydıracak kadar ün kazandı. Dinî görevlerle sık sık Madrid’e gitti, edebiyat, kilise ve katılmaktan pek hoşlandığı kadın meclislerinden arta kalan boş zamanlarını din işlerine ayırdı. 1603’te Valladolid sarayında Pedro de Espinosa ile tanıştı; Pedro de Espinosa 1605*te Flores de Poetas ilustres (Ispanya’nın Ünlü Şairleri Antolojisi) adlı eserinde Gongora’mn otuz yedi şiirini yayımladı, îöîl’de kendini daha çok şiire verebilmek için görevlerinden büyük kısmını yeğenlerine devretti. Bundan sonra en büyük iki eserini yazdı. Bunlardan birincisi Fabula de Polifemo y la Galatea’dır (Poly- phemos ile Galatea Masalı) [1612]. Bu e- serde çok tanınmış bir edebiyat konusunu sekiz mısralık bentler halinde ustaca işledi; ikinci eseri Las Soledades (Yalnızlıklar) [1613], köylü hayatı üzerine yazılmış, anlaşılması güç, uzun bir şiirdir. Soledades*in yalnız birinci bölümü ve ikinci bölümünün büyük bir parçası elimize geçmiştir. 1617’de şöhretin zirvesine ulaşan Gongora Madrid’e yerleşti; burada kral Felipe Hl’ün yakınlarından vardım görerek kralın özel rahibi oldu. Röylece elli altı yaşındayken papazlığa tayin edildi. Bununla beraber koruyucularının gözünden düşmesi ve soyluluğunu şüpheye düşüren birtakım dedikodular 1620′- ye doğru huzurunu kaçırdı. Hayatın kısalığı düşüncesine saplanmasından doğan bir çeşit karamsarlık içinde yazdığı son soneleri bunu gösterir. Bir süre sonra, 1626’da, beynine kan hücum etti ve Cordobajya döndü; 1627’de, tam eserlerinin ilk baskısı {Obras en Verso del Homero Espanol [İspanyol Homeros’unun Manzum Eserleri]) Madrid’de yayımlanacağı sırada öldü. Zamanında hayranlık yaratan, özellikle Lope de Vega ve Quevedo’nun saldırılarına uğrayan Gongora bugün en büyük İspanyol şairlerinden biri olarak kabul edilir. «Gongora’cılık» veya «cuîtisma»da dolambaçlı bir süslemeciliğin ve yer yer aşırılığa kaçan bir yapmacıklîğın yanı sıra, üslûp cambazlıklarının gizleyemediği tabiî bir incelik ve lirik bir duygusallık vardır.

Yorum yazın