Johannes Peter Müller

Johannes Peter Müller , alman fizyoloji ve anotomi bilgini (Koblenz 1801 – Berlin 1858). Bir kunduracının oğludur, önceleri papaz olmayı düşündüyse de, sonra doktorlukta karar kıldı. 1823’te Bonn’da, dölütün solunumu üstüne hazırladığı teziyiz, tıp doktorasını verdi. Çok yönlü bir tıp adamı olan Müller anatomi, fizyoloji ve patoloji okuttu; 1830’da Bonn’da ve 1833’te Berlin’de profesör oldu; 1826’da özgül sinir e-nerjisi kanununu ilân etti. Bu kanuna göre her duyu organı, uyartıldiğı zaman yalnız kendine has duyumu doğurur (msl. göz siniri elektrikle uyarıldığı vakit, yalnızca ışık duyumu meydana gelir). 1831’de kurbağa üzerinde yaptığı deneyler sonucunda, omurilik sinir kökleriyle ilgili Bell – Ma-gendie kanununu ispatladı. Müller, salgı bezlerinin mikroskopik anatomisi ve üreme sisteminin gelişmesi hakkında ilk tanımlamaları yaptı. Hastalıklı dokuları ilk defa mikroskopla inceleyen patoloji bilginlerinden biridir. Bir biyokimyacı olarak, kıkırdağın önemli maddelerinden biri olan kond-rini ortaya çıkardı. Hayatının son yıllarında, yazlan deniz kıyısında geçirerek deniz hayvanlarının karşı]aştıımalı anatomisini inceledi. Kendi çizdiği 350 resimle birlikte 15 000 sayfalık bilimsel yazı yayımladı.

En önemli eseri Handbuch der Physiologie des Menschen (İnsan Fizyolojisi Elkitabı) [9 cilt, 1833 – 1840], iki nesil boyunca çok yararlanılan etkili bir ders kitabı oldu. Müller, «tabiat felsefesi» ve diğer nazarî^ sistemlerin avrupa biyolojisi ve tıbbına hâkim olduğu bir sırada ortaya çıktı. Bu arada fizik, kimya ve anatomi alanlarında, tecrübî fizyolojinin kurulmasını sağlayacak olan yeni olgu ve metotlar hazırlanmaktaydı. Müller, eşsiz felsefe bilgisi ve geniş biyoloji tecrübesiyle bu ilerlemenin başına geçti, dersler vererek, ünlü kitabını yayımlayarak ve 1834’te kurulan bir tıp gazetesinin müdürlüğünü yaparak gelişmelere katkıda bulundu. Müller’in müdürlüğünü yaptığı gazete, uzun zaman «Müller Arşivi» adiyle bilinen Archiv für Anotomie, Physiologie und Wissenschaftliche Medizin’di (Anatomi, fizyoloji ve Bilimsel Tıp Arşivi).

Etkileyici, kuvvetli bir öğretici olan Müller, Theodor Schwann, Jakop Henle, Rudolf Vichow, Emil Du Bois – Reymond ve Hermann von Helmholtz gibi XIX. yy.m en ünlü alman bilim adamlarını yetiştirdi. Çağımızda hemen hemen her biyoloji ve tıp uzmanı, bilgisinin bir kısmını, gerek yukarıda adları geçen çömezleri, gerek dünyanın her tarafında bulunan öğrencileri va-Şttasıyle Müller’e borçludur. (M)

Yorum yazın