İsmail Canbulad Kimdir

İsmail Canbulad Kimdir

İsmail Canbulad (d. 1880, İstanbul – ö. 14 Temmuz 1926, İzmir), siyaset adamı ve asker.

1899’da Harbiye Mektebi’ni bitirdi. Manastır ve Selanik’te görev yaptı. II. Abdül-hamid yönetimine karşı yürütülen gizli muhalefet hareketlerine katıldı. Eylül 1906’da Osmanlı Hürriyet Cemiyeti’nin üç kişilik yönetim kurulunda yer aldı. II. Meşrutiyet’in ilanından (1908) sonra Harbiye Mektebi tarih öğretmeni olarak İstanbul’a atandı. Aynı yıl Risale-i Askeri adında bir dergi çıkardı.

1909’da askerlikten ayrıldıktan sonra Büyükada kaymakamlığına atandı. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin adayı olarak katıldığı 1912 Meclis-i Mebusan seçimlerinde İzmit’ ten mebus seçildi. Aynı yıl gönüllü yedek-subay olarak Balkan Savaşlan’na (19İ2-13) katıldı. 1915’te İstanbul valisi, ertesi yıl İstanbul şehremini oldu. 30 Temmuz 1918’de getirildiği dahiliye nazırhğı görevinde yalnızca iki ay kaldı. Mondros Mütareke-si’nden (30 Ekim 1918) sonra bazı İttihat ve Terakki Cemiyeti ileri gelenleriyle birlikte tutuklandı, Malta’ya sürgün gönderildi.

Sürgün dönüşünde TBMM’ye İstanbul mebusu olarak seçildi. Rauf Bey (Orbay), Refet Paşa (Bele) ve Dr. Adnan Bey (Adıvar) iİe birlikte “Dörtler” olarak adlandırılan muhalefet odağını oluşturdu. Bu davranışı Mustafa Kemal (Atatürk) ve çevresinde, İttihat ve Terakki Cemiyeti’ni yeniden canlandırmak ve iktidara getirmek isteyenlerin önderi olduğu kuşkusunu uyandırdı. 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TpCF) kurucu ve yöneticileri arasında yer aldı. 17 Haziran 1926’da ortaya çıkarılan İzmir suikastı girişiminin hazırlayıcılarından olduğu ve İttihat ve Terakki yanlısı darbe yapmak istediği gerekçesiyle tutuklandı. İstiklal Mahkemesi’nde yargılanarak ölüm cezasına çarptırıldı ve cezası infaz edildi.

Yorum yazın