Henry Morton Stanley

 Henry Morton Stanley kimdir , Henry Morton Stanley hayatı hakkında bilgiler

Henry Morton Stanley kimdirİngiliz gazetecisi ve gezgini (Denbigh, Galler ülkesi 1841-Londra 1904). Bir gemide muçoyken, Stanley adında New Or-leans’lı bir tacir tarafından evlât edinildi ve onun adını aldı. Konfedereler ordusunda Ayrılık savaşma katıldı, sonra gazeteci olarak lord Napier’in yanında Habeşistan’a gitti. New York Herald gazetesinin müdürü tarafından, ekim 1869’da, üç yıl kendisinden kesin haber alınamayan Li-vingstone’u Afrika ekvatorunda bulmakla görevlendirildi. Ocak 1871’de Zanzibar’a vardı, orada Ujiji’ye (Tanganyika gölünün doğu kıyısı) giderek Livingstone’u buldu ve ünlü gezgine azık ve gereç sağladı (10 kasım 1871). Avrupa’ya döndü, Garnet Wolseley ile birlikte Aşanti’lerin yanma gitti (1873), Westminster’de Livingstone’un cenaze törenine katıldıktan sonra onun keşiflerini devam ettirmek üzere yeniden Zanzibar’a gitti (1874 sonları). Masrafları New York Herald ve Daily Telegraph tarafından karşılaşan bu ikinci gezisinde, bütün Ekvator Afrikası’nı doğudan batıya geçti: birbiri ardınca Victoria-Nyanza gölünü ve Uganda’yı keşfetti, Ruwenzori’yi ve Al-bert-Nyanza gölünü buldu, Tanganyika’yı gezdi ve Nyangve’den Atlantik okyanusuna kadar (Zaire veya Kongo’ya) indi (1877). Stanley, bir süre sonra Belçika kralı Leopold II tarafından 1876’da kurulmuş olan Milletlerarası Afrika derneğinin hizmetine girdi: büyük bir gezi kurulunun başında nehir boyunca ilerleyerek Stanley Pool’e kadar uzandı (1879-1884), Leopold II gölünü keşfetti ve nehrin kıyılarındaki zenci kabile şefleriyle anlaşmalar yaparak, Kongo nehrinin sol kıyısının mülkiyetini Afrika derneğine sağladı. 1887’de, Stanley, Mısır Sudanı’nın mehdiler tarafından fethi ile Wadalay eyaletinde tecrit edilen Emin Paşaya yardım etmek için Atlantik kıyılarından hareket etti. Amacına ulaştı ve kendisiyle birlikte Emin Paşayı Zanzibar’a gitmeğe razı etti (1888). Bundan sonra kâşiflikten vaz geçerek İngiltere’de yerleşti, «sir» unvanını aldı, evlendi (1890) ve Avam kamarasına üye seçildi, sömürge işleriyle ve milletlerarası meselelerle uğraştı. Başlıca eserleri: How I Found Li-vingstqne (Livingstone’u Nasıl Buldum) [1872], Livingstone’un bir biyografisi; Coo-massie and-Magdala (Kumasi ve Magda-la) [1874]; Through the Dark Continent (Siyahlar ülkesinde) [1878]; The Congo and the Founding of its Free State (Kongo ve Hür Devletlerini Nasıl Buldum)[1885]; İn Darkest Africa (Kara Afrika’da) [1890]; Emin Pacha and the Rebellion at the Equator (Emin Paşa ve Ekvator’da Ayaklanma) [Jephson ile birlikte 1890], My Dark Companions and their Strange Stories (Siyahî Yol Arkadaşlarım ve Garip Hikâyeleri) [1893]; Through South Africa (Güney Afrika’da) [1898].

Yorum yazın