Haccac bin Yusuf Kimdir

HACCAC bin YUSUF, arap devlet adamı (Taif 661-Vâsit 714). Sakafi kabilesinden Urva bin Mes’ud’un torunudur. Gençlik yıllarının nasıl geçtiği yeterince bilinmez. Hayatını yazan kaynaklar yerici nitelikte iddialarla doludur. Çok genç yaşta Arabistan’dan ayrılarak Umayya tahtına geçen Mervanoğullarımn yanına gitti. Abdülmelik ile Nus’ab bin el-Zübeyr arasındaki savaşta halifenin ilgisini çekti. Irak’ta halifenin hizmetine girdi. Hicaz’ın, halifeliğini ileri süren Abdullah bin Zübeyr’in elinden alınması işinde görevlendirildi, ilkin Taif’te yerleşen
Haccac, ordusunu düzenledikten sonra, Mekke üstüne yürüdü. Kâbe’nin bulunduğu yöreye sığınan Zübeyr, yedi aylık bir – direnmeden sonra öldü. Bu başarısından sonra Medine, Yemen ve Yamama’nın yönetimi Haccac’a verildi. Bir süre için Irak valisi oldu (694). Haricîlerin uzayıp giden ayaklanmalarımı kısa zamanda bastırdı. Abdurrahman’m yönetimi altında halifeye karşı yapılan ayaklanmayı da bastırarak Küfe ve Basra’yı aldı. Daha sonra Horasan ve Doğu Arap ülkelerinin yönetimini Irak ile birleştirdi. Kur’an’ın lehçe ayrılıkları yüzünden yanlış okunmasını önlemek için harflere hareke koydurdu. Velid I çağında gözde devlet adamlarından biri olan Haccac’m birtakım nutukları arap edebiyatında güzel konuşma örnekleri olarak geçer. Onun çok kan dökücü, «zalim» olduğunu yazan kaynaklara karşılık iyi ve doğru bir devlet adamı olduğunu öne sürenler de vardır. Onu «zalim» diye gösterenler Emevîlere karşı ayaklananları destekleyenlerdir. Haccac, Emevî devletinin bu sarsıntılı yıllarında görev almış, birçok kargaşalıkların önüne geçerek devleti yıkımdan kurtarmıştır,

Yorum yazın