Enver paşa kimdir

ENVER PAŞA Türk generali ve devlet adamıdır (1881 – 1922). İttihat ve Terakki’nin ileri gelenlerindendir. İstanbul’da doğdu. İlk öğrenimini Manastır’ da .tamamladı. Askeri okullarda yetişti. Harp akademisini kurmay yüzbaşı olarak bitirdi (1902). Makedonya’da bulu-nan Üçüncü orduya atandı. Manastır, Üsküp ve Selânik dolaylarında türeyen komitecileri ve eşkiyayı izleme görevi yaptı. İttihat ve Terakki derneğinin en çalışkan üyelerinden biri oldu. Talât Beyle (Paşa) tanışarak sıkı bir dostluk kurdu. Bu sırada Baltık denizi kıyısında Reval şehrinde İngiltere ve Rusya arasında görüşmeler yapılıyordu. Burada, Osmanlı devletinin paylaşılması hakkında kararlar alındığı söylentileri, Rumeli’de büyük tepki ile karşılandı. İttihat ve Terakki derneği, yabancı devletlerin içişlerimize karışmalarını önlemek için
II. Abdülhamit’e, zorla meşrutiyeti kabul ettirmeye karar verdi Bu derneğe bağlı Üçüncü ordu subayları arasında görüş birliği sağlandı. Kolağası Niyazi Bey adında genç bir subay, Manastır çevresinde taburu ile dağa çıktı. Amacının, II. Abdülhamit’in özgürlük tanımayan yönetimine son vermek olduğunu açıkladı. Binbaşı Enver Bey de dağa çıkarak ayaklandı. Başka subaylar da onları izlediler. Ayaklanmanın yayılmasından çekinen II. Abdülhamit, Anayasa’nın uygulanacağını açıklayarak, İkinci meşrutiyeti ilân etti (1908), Enver Bey, İstanbul’a dönüşünde «hürriyet kahramanı» olarak karşılandı. Kısa sürede büyük bir ün kazandı. 1909’da Berlin askerî ateşellğine atandı. Burada bulunduğu sırada Almanlara karşı hayranlık duydu. Onların yenilmez bir güce sahip oldukları kanısına vardı, Batı Trablus’a giderek İtalyanlara karşı başarılı savunma savaşları yaptı (1911). Burada yarbaylığa yükseldi. Balkan savaşı başlayınca, buradaki subaylarla birlikte geri döndü. Bütün Rumeli elden çıkmış, BUlgarlar Çatalca’ya kadar iler-lemişti. Enver Bey, Talât Bey ve bir grup İttihatçıyla birlikte Babıâli baskınını düzeniedi, Sadrazam Kâmil Paşa istifa ettirildi. Mahmut Şevket Paşanın başkanlığında ittihatçı bir hükümet kuruldu. Balkan devletleri arasında anlaşmazlık çıkıp birbırlf.riyıe savaşmaya (İkinci Balkan savaşı.i başlamaları üzerine Edirne’yi kurtarmaya giden Türk ordusunda Enver Bey de vardı < 1913) Edirne’nin geri alınması» ününü daha çok artırdı. Albaylığa ve arkasından generalliğe yükseldi. Enver Paşa, Sait Halim Paşa kabinesinde Harbiye nazırlığına getirildi (1314). Henüz otuz üç yaşında idi. Şehzade Süleyman Efendinin kızı Naciye Sultanla evlendi ve saraya da mat oldu. Harbiye nazırlığındayken ordunun yeniden düzenlenmesine önem verdi. Balkan savaşında çok acı yenilgilere uğranılmıştı. Başarısız komutanların, alaydan yetişmiş subayların görevlerine son verdi. Orduyu gençleştirdi; politikadan uzak tutmaya çaba gösterdi. Subaylara ve erlere, vatan ve millet sevgisi vermeye çalıştı. Ordunun yetiştirilmesinde daha önce benimsenen Alman sistemini titizlikle uyguladı. Osmanlı devletinin, gerekli hazırlık yapılmadan, zamansız olarak Almanların yanında Birinci Dünya savaşma girmesini sağladı. Savaşta, Harbiye nazırlığı ile birlikte başkomutan vekilliği yaptı. Kendisinin yönettiği Sarıkamış saldırısında soğuk ve hastalık yüzünden ordu başarısızlığa uğradı. Çok sayıda asker öldü. Enver Paşanın yurt dışındaki cephelere kuvvet. göndermek, ordu komutanlıklarına Alman generallerini getirmek, Süveyş kanalı saldırısı gibi gerçekleşmesi çok güç olan seferler düzenlemekle yanlış davrandığı ileri sürülmüştür. Enver Paşa, savaştan sonra, öteki ittihatçı ileri gelenleri gibi yurttan ayrılmak zorunda kaldı, önce Berlin’e oradan da Moskova’ya gitti. Ruslar, Türkistan’ın komünist yapılmasında onun ününden yararlanmak istediler Enver Paşa, yeterli bir hazırlık yapmadan ve durumu iyice incelemeden Türkistan’da bir Türk devleti kurmaya kalktı, Üzerine gönderilen kızı! ordu birlikleri, toplamış olduğu kuvvetleri dağıttı. Avrupa’ya dönmek isterken Tacikistan’da bir komünist birliği ile yaptığı çarpışmada öl^ü (1922). Büyük bir vatanseverdi. Gerçekleştiremeyeceği büyük işlere girişti.

Yorum yazın