Edgar Allan Poe kimdir

Edgar Allan Poe kimdir , Edgar Allan Poe hayatı ve eserleri hakkında bilgiler

Edgar Allan Poe kimdirA.B.D’li ozan ve öykü yazan (Boston, 1809-Baltimore, 1849).
Gezgin tiyatro oyuncusu olan anne ve babasım küçük yaşta yitiren Edgar Allan Poe’yu john Allan adlı zengin bir tüccar evlat edindi. Yeni ana-babasıyla Avrupa’ya giden Poe, İngiltere’de başladığı öğrenimini, A.B.D’nde Charlottesville Üniversite-si’nde sürdürdü (1826). Daha sonra
West Point Askeri Okulu’na girdiysı de disiplinsizliği nedeniyle bu okuldar çıkartıldı.

Aralık 1829’da Baltimore’daki teyze si Maria Celmm’in yanma gelen Poe kendini bütünüyle edebiyata verdi; Richmond’un Southern Literary Mes-senger dergisinin yayın yönetmenliğini üstlendi ve bu dergide öykülerini düzenli olarak yayımlamaya başladı. 1836’da, on dört yaşındaki, teyzesinin kızı Virginia Clemm üe evlendi. Sürekli içki içen ve hastalık hastalığı krizleri geçiren Poe, çok geçmeden Sou-thern’in sahibi tarafmdan işten atıldı ve karısıyla birlikte yoksulluk içinde bir yaşam sürmeye başladı. Bu arada gazetecilik yapü, konferanslar verdi, geleceği olmayan işlerde çalıştı. The Narrative of Arthur Gordon Pym 1 (Arthur Gordon Pym’in Öyküsü, 1838) bu sıralarda tamamladı ve Bur-ton’s Gentleman’s Magazine’de The Fail of the House of Usher’i yayımladı. 1845’te, başyapıtı Kuzgun’u (The Raven) çıktı.

Karısının 1847’de 25 yaşmda ölmesinden sonra, Poe gittikçe daha çok içmeye başladı. Yaşamının son yıllarında, Ulalume, Annabel Lee, ForAnnie (An-nie İçin) gibi en güzel şiirlerinden birkaçım yazdı. Önemli bir deneme olan Eureka ’yı da bu dönemde gerçekleştirdi. Bir delirium tremens krizi sonucu 7 Ekim 1849’da öldü.

YAPITLARININ BAŞLICA ÖZELLİKLERİ

Poe’nun yapıtları temelde bir birliğe, bütünlüğe dayanmasına karşın değişik görünümler sunar. Eleştirel bir bakış açısını benimsemiş olan Poe, yazarın işlevi konusunda uzlaşmaz bir tavır içindedir; ona göre yazar her çeşit ahlak kaygısından uzak durmalı ve kendini bütünüyle yaratmaya vermeliydi. Esinin sınırsız gücüne karşı çıkıyor ve şiiri “güzelliğin uyumlu yaratımı” olarak tanımlıyordu. Bununla birlikte, düşle müziğin kusur bir biçimde kaynaştığı Kuzgun, Ultme, Annabel Lee gibi şiirlerinde yalnızca şiirsel bir “sorun”un mantık çözümünü görmek de yanlış olur. Poe’nun önce gazete ve dergilerde yayımladığıve 1840’ta Tales of the Gı tesque and Arabesque (Grotesk Arabesk Öyküler) adıyla derlediği c küleri, şürlerine oranla daha geniş okuyucu kitlesine ulaşmıştır. Bu fantastik öyküleri (Ligeia, Morella, Kak Kedi, vb.) erotik hayallerin yalın açıl lamaları olarak düşünmek yanlış olu] Kara bir mizah anlayışıyla yazılım bu “küçük başyapıtlar”a, Williai Wilson gibi metinlerde doruk noktasına varan bir karabasan mantığı egemendir.

Poe aynı zamanda Morg Sokağı Cini yeti (The Murders in the Rue Morgu* gibi anlatılarla polis romanı türünü The Narrative of Arthur Gordon üe d büimsel nitelikli olağanüstü anlatı türünün öncüsü olmuştur. Poe’nun y* pıtları çağdaş edebiyatın gelişmesin büyük katkılarda bulunmuş, Baudı laire, Mallarmé,Valéry’nin yanı sıra Breton ve gerçeküstücüler Poe’yu bi çok açıdan örnek almışlardır.

Yorum yazın