EBÜL FAZL en-NAKÛRî

EBÜL FAZL en-NAKÛRî (Şeyh Ebül Fazl bin Şeyh Mübarek bin Hızr en-Nakûrî), Hint-Moğol imparatorluğunda devlet adamı ve bilgin (Agra 1551-Acin 1602). Şeyh Mü-barek’in oğlu. Çin bilgelerinin, Tibet lamalarının ve bazı dinî liderlerin sözlerini inceledi. Ekber Şah ile babasının arasının düzelmesi üzerine imparatorun hizmetine girdi; Hükümdarın kâtibi sıfatıyle Müteme-nüd-devle diye anıldı, iyi bir idareci de olduğu için Delhi’de Şah Ali Mehram’ın yanında vali yardımcısı (1586), daha sonra Dekkan valisi oldu (1592). Bu başarılarından dolayı tedirgin olan şehzade Selim (Cihangir) Ebül Fazl’ın kavgalı olduğu Rac-putana racası Nersengehdiv ile anlaştı. Raca, Acin’de Ebül Fazl’ı yakalattı; başını şehzade Selim’e gönderdi. Ebul Fazl Ek- 9 ber’in İslâm dininin dışına çıkan fikirlerini değerlendirerek, Ayin-i ekberî Din-i ilâhı veya Sıılh-i küll adını verdiği yeni bir din kurma konusunda destekleyerek kendisi de bu dinin başrahibi görevini almıştı. 1602’de öldürülünce bu yeni din zayıfladı. Ekber’-in ölümüyle de ortadan kalktı. Eserleri: Din-i İlâhîyi tanıtan Ekbername; Ekber a-dına kaleme aldığı Ayet-ül-kürsî tefsiri, | Surei Feth tefsiri, Envar-i Süheylî’nin yeni şekli olan îyâr-i Daniş ve İnşâ-i Ebi’l-Fazl vardır, (m)

Yorum yazın