Cevdet Sunay Kimdir

Cevdet Sunay Kimdir

(d. 1900, Trabzon – ö. 22 Mayıs 1982, İstanbul), asker ve devlet adamı. Türkiye Cumhuriyeti’nin beşinci cumhurbaşkanıdır.

Kuleli Askeri İdadisi nde öğrenci iken 1917’de 1. Dünya Savaşı’na katıldı. 1918’de Kudüs’te yaralanıp İngilizlere tutsak düştü. Bir yıl süren tutsaklık dönemini Mısır’da

babasıyla birlikte geçirdi. 1920’de dönünce Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Antep (sonradan Gaziantep) ve Maraş’ta (sonradan Kahramanmaraş) Fransızlara karşı çarpıştı (1921). Eskişehir ve Sakarya muharebeleri ile Büyük Taarruz’a (26 Ağustos-9 Eylül 1922) katıldı. İzmir’in kurtarılmasında görev aldı.

Kurtuluş Savaşı’ndan sonra 1925-26 yıllarında yüzbaşı rütbesiyle Harbiye Mektebi’ ne (sonradan Kara Harp Okulu) devam etti. 1927’de Topçu Atış Ökulu’nu, 1930’da Harp Akademisi’ni bitirdi. 1934’te binbaşı, 1943’te albay, 1949’da tuğgeneral oldu. 1950’de Genelkurmay Harekât Dairesi başkanlığına, 1953’te tümgeneral olarak 33. Tümen komutanlığına. 1955’te de 9. Kolordu komutanlığına atandı. Ağustos 1958’de korgeneralliğe yükseldi ve Genelkurmay ikinci başkanlığına getirildi. Ağustos 1959’da orgeneral oldu.

27 Mayıs İ960’tan sonra Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı. Aynı yılın ağustos ayında Genelkurmay Başkanlığı’na getirildi. Temmuz 1965’te 65 yaşını doldurmasına karşın. Bakanlar Kurulu kararıyla görev süresi bir yıl uzatıldı. 14 Mart 1966’da emekliye ayrılmasının ardından Cumhuriyet Senatosu kontenjan üyeliğine getirildi. Ağır hasta olduğu için görevini sürdüremez duruma gelen Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel in görevine TBMM kararıyla son verilmesi üzerine Sunay 28 Mart 1966’da Türkiye Cumhuriyeti’nin beşinci cumhurbaşkanı seçildi. Görev süresi 28 Mart 1973’te doldu. Bu sürenin dolmasından 15 gün önce başlayan cumhurbaşkanlığı seçimlerinden bir sonuç alınamadığı, Sunay’ın görev süresinin uzatılmasına ilişkin anayasa değişikliği önerisi de TBMM’de reddedildiği için, Cevdet Sunay yerini vekâleten Cumhuriyet Senatosu başkanı Tekin Arıburun’a bırakarak görevinden ayrıldı. 12 Eylül 1980’deki askeri müdahaleye değin anayasa gereğince Cumhuriyet Senatosu tabii üyesi olarak görev yaptı. Sunay’ın Geri Hizmet Harp Oyunu (1946), Stratejik Harp Oyunu (1948) ve Tabiye Dersleri (1949) adlı kitapları vardır.

Yorum yazın