Ali Tanoğlu Kimdir

Ali Tanoğlu Kimdir

Ali Tanoğlu (d. 1904, Seniçe, Kosova, Yugoslavya – ö. 1978, İstanbul), Türkiye’de beşeri ve iktisadi coğrafyanın gelişmesine öncülük eden coğrafyacı.

İlk ve orta öğrenimini günümüzde Darüş-şafaka Lisesi adını taşıyan okulda tamamladı. 1929’da İstanbul Darülfünunu (bugün İstanbul Üniversitesi) Edebiyat Fakültesi’ nin Coğrafya Bölümü’nden mezun oldu. Aynı yıl Maarif Vekâleti tarafından Fransa’ya gönderildi. 1933’te Sorbonne Üniversitesi Coğrafya Bölümü’nü bitirerek yurda döndü. 1934’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü’nün Beşeri ve İktisadi Coğrafya Kürsüsü’ne doçent olarak atandı; 1942’de profesör oldu. Bir süre Coğrafya Enstitüsü’nün müdürlüğünü yürüten Tanoğlu, 1950-52 ve 1956-57 arasında Edebiyat Fakültesi dekanlığı, 1957-59 arasında da İstanbul Üniversitesi rektörlüğü görevlerinde bulundu. 1960’ta ordinaryüs profesörlüğe yükseldi. 1960’tan sonra bir süre üniversiteden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesinin arasında yer alan Tanoğlu, gene üniversiteye döndü ve 1974’te emekli oldu.

İlk araştırmalarından biri, Emmanuel de Martonne’un yıllık kuraklık indisini Türkiye’ye uygulayarak yaptığı kuraklık haritasıdır. Ernest Chaput’nün Türkiye’ye ilişkin araştırmasını Türkiye’de Jeolojik ve Jeomorfolojik Tetkik Seyahatleri adıyla 1947’de Türkçeye çeviren Tanoğlu’nun kitap ve makalelerden oluşan 30’dan çok yayımlanmış yapıtı vardır. Nüfus, yerleşme, tanm ve enerji kaynakları konularındaki yapıtlarının sonraki baskılarını yeni araştırmalarıyla zenginleştirmiştir. Makalelerinde Türkiye’ nin incelenmesine ağırlık veren Tanoğlu, beşeri coğrafyanın konusunu, insanların doğa olaylarıyla bağlantılı olarak yeryüzüy-le ilişkilerinin ve karşılıklı etkileşiminin incelenmesi olarak tanımlamış ve çalışmalarında her zaman insanı ön planda tutmuştur.

Tanoğlu öğretim üyeliği süresince Eleşeri ve İktisadi Coğrafya, Umumi Coğrafya, Türkiye ve Ülkeler Coğrafyası kürsülerinde verdiği çeşitli derslerin yanı sıra İktisat Fakültesi’nde de Siyasi Coğrafya dersleri verdi. Türkiye’nin ortalama yükseltisini 1.131 m olarak ilk kez hesaplayan coğrafyacı oldu. Başlıca yapıtları Enerji Kaynakları (1940), Ziraat Hayatı: Orta iklim Memleketlerinde Ziraat (1942), Samsun Şehri (1944), Kurak Bölgelerde Tarım ve Bu Bakımdan Konya Bölgesinin Durumu

(1946), Türkiye’nin İrtifa Kuşaklan (1947), Mısır ve Süveyş Kanalı (1952-53), Şeker Kamışı Ziraati ve Sanayii ve Bu Sanayiin Türkiye’deki İmkânları (1953-54), İskân Coğrafyası (1954), Türkiye’de Nüfus Dağılışı (1959), Türkiye Atlası (1961; S. Erinç ve E. Tümertekin ile birlikte), Coğrafya Nedir? (1964), Nüfus ve Yerleşme’dir (1966).

Yorum yazın