Sanayi İnkılabının Etkisinde Ekonomik ve Sosyal Gelişmeler

Sanayi İnkılabının Etkisinde Ekonomik ve Sosyal Gelişmeler
18. yüzyılın ortalarında batı uygarlıklarında sanayi inkılabı denen yeni bir gelişme ve kapalı dünyayı sarsan oluşumlar görülmektedir. Sanayi inkılabı ile batılı toplumların yaşantılarında köklü değişimler olmuştur. Batı toplumu hızla makineleşmeye yönelmiştir. Nüfus hızla artmıştır, arka arkaya birçok buluş meydana gelmiştir. Bu buluşlar üretimi artırırken , üretim için gerekli olan fiziksel gücü çok aza indirgemiştir .
Sanayi inkılabının 1850’lerden 1890’lara kadar süren ilk döneminde sanayide hidrolik enerjinin yerini James Watt’ın 1765’te bulduğu buhar enerjisi almıştır. Yine bu ilk dönemde dokuma sanayi ve metaloji alanlarında büyük gelişmeler olmuştur.
Bu dönemdeki temel enerji kaynağı kömürdür ve sanayi inkılabı ilk olarak da maden kömürü bakımından zengin olan ülkelerde kendini göstermiştir. Bunların başında da İngiltere gelir.
Fikri maddi sahadaki değişikliklerin etkisiyle ticarette elde edilen başarılar sanayi sektörünün önem kazanmasına sebep olunca hem sektördeki işler çoğaldı, hem de çok sayıda icatlar hızla birbirini izledi.
İngiltere sömürgelerinden baharat ve benzeri maddeler ile altın ve gümüş vb. kıymetli madenler yanında aynı zamanda hammadde de ithal etmiş ve bunları işleyerek, tekrar o devletlere ihraç etmiş ve böylelikle o devletleri birer sürüm pazarları haline getirmiştir.

Deniz ulaşımında ki gelişmeler ise bu taleplerin gerçekleşmesini kolaylaştırmıştır. Böylece, her geçen gün artan sömürge ticareti ile milli sanayileri geliştirmiş ve el emeğinin yerine makine kullanmak ihtiyacını hissetmiştir. Makineleşme yolunda ilk adımı atan ülke İngiltere’dir. Çünkü İngiltere bu yüzyıllarda sanayileşmek için gerekli tüm imkanları elinde bulunduruyor olmasıdır.
Sanayi devriminin ekonomik ve sosyal yaşantıda sayılamayacak kadar yeni gelişmeler olmuştur. Bu değişim içinde köylülerde dahil toplum hayatında var olan tüm sosyal sınıf bu gelişmeden etkilenmiş, ortaya o güne kadar olmayan yepyeni sosyal sınıflar çıkmıştır. 19. yy’a kadar nüfusun ve işgücünün çok önemli bölümünü oluşturan köylüler, feodal bir yapıda varlıklarını sürdürürken , yeni değişmeler onların yaşama ve çalışma koşullarını değiştirmiş ve onların sanayi bölgelerinde yeni yaşama ve çalışma koşulları içine girmesine yol açmıştır.
Hızlı bir kentleşmeyle yeni bir oluşum çıkmıştır. Büyük bir göç hareketi başlamış, sanayi bölgelerinde kentleşme görülmüştür, yeni sanayi merkezleri hızla oluşmuştur. Kentleşme hareketi sanayileşmeye hız kazandırmış ve büyük şehirlerin varoşlarında oturan yeni bir sanayi işçi sınıfı doğmuştur .
1896’lardaki büyük fiyat artışları sanayi inkılabının ikinci dönemini başlatmıştır. Bu da 1928’e kadar sürmüştür. İlk dönemde olduğu gibi maden kömürü temel enerji kaynağı olarak kendini göstermektedir. Bunun yanı sıra bu dönemde elektrik ve petrol enerjisi bulunarak sanayide hızla kullanılmaya başlandı. Daha sonra yeni sanayi alanları olarak da kimya sanayi, otomobil sanayi ve uçak yapımına yarayan mekanik sanayi gelişmiştir.
İkinci sanayi inkılabı döneminde temel maddeler açısından daha önce kollanılmayan bir çok doğal ve sentetik kaynaktan yaralanılmaya başlandı. Daha hafif metaller, yeni alaşımlar, plastik gibi yeni sentetik ürünler ve yeni enerji kaynakları devreye girdi. Bunların yanı sıra makine, araç ve bilgisayarlardaki gelişmeler de tam otomatik fabrikaların ortaya çıkmasına yol açtı. Sanayini bazı kesimleri 20.yy ikinci yarısında büyük önem kazandı.

Sanayinin bu ikinci dönemin de üretim araçlarını mülkiyetinde de değişimler görüldü 19.yüzyılda ki sanayi devriminde üretim araçları bir oligarşinin( belli bir grubun ) elindeydi. 20. yüzyılın ikinci yarısında ise tek tek bireylerin de eline geçti .

Yorum yazın