Laboratuvar Nedir – Laboratuvar Nasıl Yazılır

Laboratuvar Nedir – Laboratuvar Nasıl Yazılır
Laboratuvar bilimsel çalışmaların yapıldığı yere verilen addır. Laboratuvarda yapılan çalışmalar çok çeşitlidir. Bu çalışmalar deneyleri okul çalışmalarını ya da büyük araştırma deneylerini içerebilir. Laboratuvarda bütün gerekli aletler, kimyasal maddeler ve diğer donatım malzemesi hazır bulundurulur. Bir bilim adamı için laboratuvar, yemek pişirmeye hazır bir mutfağa benzer. Laboratuvar sözcüğü çalışma anlamına gelen Latince bir sözcükten türemiştir.
Bilimsel çalışma alanlarının farklı olması nedeniyle laboratuvarlar da çeşitli şekillerde olabilir. Gerçekte değişik laboratuvarlar özellikleri yönünden aynıdır, ancak bazı çalışmalar özel malzemeyi gerektirir. Günümüz. Laboratuvarlarının çoğu içinde yürütülecek çalışmalara en iyi şekilde uyacak biçimde düzenlenmektedir.
Ortaçağ laboratuvarları karanlık, dağınık ve genellikle bakımsız yerlerdi. Buralarda çalışan simyacılar kimyasal maddeleri araştırmakta, ancak çoğu zaman bilimle batıl inançları birbirine karıştırmaktaydılar. Ama yine de o güne kadar bilinmeyen pek çok yeni maddeyi ve kimyasal maddelerin önemli özelliklerini bulmayı başarmışlardır. Bu çalışmaların kimya biliminin gelişmesinde büyük etkisi olmuştur.
Ortaçağın ortalarında bilimsel buluşlarda büyük bir hızlanma görüldü. XVI. yüzyıl bilginleri olayların oluşumunu araştırmaya başladılar. Çoğu yanlış olan eski Yunan görüşlerini ve ortaçağ bilim adamlarının düşüncelerini olduğu gibi kabul etmekten vazgeçtiler.
Bu ilk bilim adamları bilimsel yollardan deney yapmaya, gözlemde bulunmaya, sonuçların şansa bağlı olup>olmadığım anlamak için deneyleri tekrarlamaya başladılar. Ancak çalıştıkları laboratuvarlar günümüz koşullarına göre çok ilkeldi. Ancak bilim adamlarının çoğu bilimi bir uğraşı olarak kabul etmiş zengin kimselerdi. Ocak, mum ya ela bir büyüteç aracılığı ile toplanan Güneş ışınları ısı kaynağı olarak kullanılıyordu. 1550 yılında, cam, laboratuvar gereçlerinde kullanılacak kadar ucuzlamıştı. XVII. yüzyılda ise termometre ye barometre bulundu. Gerekli aletlerin çoğu ihtiyaç oldukça bilim adamının kendisi tarafından yapılırdı. Günümüzde ise laboratuvar gereçleri kitle üretimi ile sağlanmaktadır. Modern laboratuvar aletleri çoğu zaman bilimle uğraşmayanlara şaşırtıcı gözükmektedir. Büyük bir kısmı karmaşık yapılıdır fakat çalışmayı büyük oranda hızlandırır. Elektronik ölçü aletleri hemen hemen tamamıyla otomatik olup ağırlıkları çok duyarlı olarak belirtir. Elektron mikroskobu, ışık mikroskobuna oranla çok daha büyük görüntü sağlar. Küçültülmüş elektronik akımların geliştirilmesi en karmaşık yapılı aletlerin bile çok küçük olarak yapılabileceğini göstermiştir.
Okul laboratuvarlarında öğrenciler bilimsel kanunları kendileri araştırabilir. Kimya laboratuvarlarında ısıtma için Bunsen beki, çeşitli kimyasal maddeler, cam, payreks ya da polietilen şişeler, tüpler ve ölçü aletleri, hassas tartı aletleri bulunur. Fizik laboratuvarlarında da benzeri tartı ve ölçme aletleri ile başka özel gereçler vardır, örneğin manyetizma ile ilgili deneylerde kullanılmak için çeşitli mıknatıslar, ısı deneyleri için çeşitli termoslar bulunur. Biyoloji laboratuvarlarında ise hayvan ve bitki örnekleri, vücudun çeşitli organlarını gösteren maketler, ayrıca kesme aletleri, kimyasal maddeler ve mikroskoplar, bulundurulur. Öğrenciler bitki ve hayvanların yapılarını ve çalışma şekillerini incelerler. Üniversite laboratuvarlarında ise daha fazla araç vardır.
Tıp ya da biyoloji dallarında araştırma yapan bilim adamları genellikle laboratuvarlarına bitişik odalarda hayvan üretirler. İnsanlar üzerinde yapılması tehlikeli olan deneyler başka memeliler üzerinde uygulanır, örnek olarak kanser araştırmaları ve yeni ilâçların etkilerinin incelenmesi gösterilebilir. Bu araştırmalarda en çok kullanılan hayvanlar sıçan, fare, köpek, kedi, maymun ve kobaydır.
İnsanlar için tehlikeli olmasının önlenmesinin yanı sıra bu deneylerde hayvanların kullanılmasının bir başka nedeni de kullanılan hayvanların insanlara oranla çok daha çabuk üreyebilmeleridir. Bu nedenle özellikle kalıtım çalışmalarında büyük önem taşır. Ayrıca hayvanlar daha az masraflı olup, daha az gıda ile beslenebilmekte ve datfa az yer kaplamaktadırlar.
Laboratuvarların çoğu hastanelere bağlıdır. Patoloji laboratuvarlarında hastalardan alınan kan ve başka vücut sıvıları incelenir ve bu sıvılarda hastalığa neden olan organizmaların olup olmadığı araştırılır.
Bazı laboratuvarlar ise buralarda yapılan buluşlarla ün kazanmıştır. Bunlardan biri İngiltere’de Cambridge’de bulunan Cavendish Laboratuvarıdır. Bu laboratuvarda Lord Ernest Rutherford ve Sir Joseph Thomson gibi bilim adamları tarafından atom fiziğinin ilk gelişmeleri ortaya konulmuştur.
Çoğu endüstri kuruluşlarında da laboratuvarlar bulunur. Buralarda bilim adamları yeni ürünleri dener ve geliştirirler. Besin endüstrisinde yeni besin maddeleri geliştirecek araştırmacılar çalıştırılır. İlâç şirketlerinde yeni ilâçların yapıldığı ve denendiği laboratuvarlar bulunur. Mühendisler ise modeller aracılığı ile yeni uçakları araştırmada laboratuvarlardan yararlanırlar. Bu maket uçaklar havadaki koşullara benzer bir ortam yaratılarak rüzgâr tünellerinde denenir.
Birçok ülkede deniz altı laboratuvarları bulunur. Bu laboratuvarların bir kısmı deniz suyu ile ilgili sorunları araştırırken bir kısmı da daha özel sorunlarla ilgilenir, örneğin bazı deniz altı laboratuvarlarında balıkların çoğaltılması için araştırmalar yapılır.
Günümüzde uzaya da laboratuvarlar gönderilebilmektedir. Amerika Birleşik Devletlerinin Satürn roketinin en üst bölümü olan Skylab Dünyadan 400 km. uzaklıkta bir yörüngede bulunmaktadır. Bilim adamları burada tıp, mühendislik ve fizik dalları ile ilgili deneyler yapabilmektedir. Vücudun ağırlığını kaybetmesinin etkileri, yerçekiminin sıfır olduğu yerde hangi yapıların en uygun olacağı araştırılan konulardandır. Skylab’da bulunan teleskop Dünya atmosferinden çok yüksekte olduğu için çok daha ayrıntılı görüntü sağlamaktadır. Skylab laboratuarında statik elektrik kuvveti ile işleyen aletlerden yararlanılmaktadır. Yerçekimi olmadığı için statik elektrik gerekmektedir. Skylab Dünyadan kontrol edilmektedir. Günümüzde laboratuvarlarda çalışan pek çok teknisyen vardır. Pek çok kimse de laboratuvarlarda kullanılan aletlerin yapımında çalışmaktadır. Araştırmalar için gereken paranın büyük kısmı endüstri kuruluşları ve hükümetler tarafından sağlanmaktadır. Bazı araştırma merkezleri ise özel bağışlarla çalışmaktadır. Amerika’daki Rockefeller Foundation ve Smithsonian Institution, İngiltere’deki The Rountree Trust böyledir. ‘ Deniz altı laboratuvarlarının yanı sıra birçok ülkede deniz laboratuvarları kurulmuştur. Bunlar okyanusların üst kesimlerindeki canlılar ve olaylarla ilgilenirler; bu konulara ilişkin araştırmalar ve deneyler yaparlar.

Yorum yazın