Güdümlü Mermi Nedir

Güdümlü Mermi Nedir

«Güdümlü mermi çağı» 1944’te Almanların uyguladığı bir teknikle başladı: gerçekten V2 silâhı, bugünün güdümlü mermileriyle aynı özellikleri taşıyan
özitişli ilk mermidir. 1945’ten itibaren güdümlü mermilerin önemi o derece arttı ki, bunların yapımında usta olan milletin dünyanın kaderine hâkim olacağı ileri sürüldü. 1945’te Amerikalılar ve Sovyetler, Peen- münde’deki (bu mermilerin denendiği yer) alman teknisyenlerinin yardımıyle ve ardından ingilizlerin ve Fransızların da kendilerini izlemesiyle bu yeni silâhların incelenmesini ve yapımım geniş ölçüde arttırdılar; bugün bu silâhların çeşidi, tanksavar taktik mermiden, otomatik pilotla donatılmış robota kadar uzanır. 1950’den beri, ö- zellikle A.B.D. bütçesinde güdümlü mermilere ayrılan tahsisat, klasik süâhlara ayrılan tahsisattan fazladır; çöl bölgelerinde güdümlü mermilerin denenmesi için geniş atış alanları düzenlenmiştir. White Sands Proving Graunds’da, New Mexico’da, Cape Kennedy’de A.B.D.’nin; Woomera’da (Avustralya) Büyük Britanya’nın; Colomb-Bechar’- da Fransa’nın ve Sibirya’da Sovyet Rusya’nın.
I. nitelİklerİ. Güdümlü mermüer, kalkış füzeleriyle donatılmış türboreaktörlerle veya daha yaygın olarak, statoreaktörlerle birlikte veya tek başına kullanılan roket mo- torlarıyle fırlatılır. 1959’a kadar iki sıvılı olan bu roket motorlarının yerine, bu alandaki son ilerlemelerle, barutlu roket motorları kullanılmağa başlandı. Bunlar itmeli ve hemen hemen hepsi güdümlüdür. Bütün yörünge boyunca veya bu yörüngenin hiç değilse ilk yükseliş kısmı boyunca, güdüm yapılır. Böylece güdümlü mermi, yol boyunun son kısmında balistik kanunlarına göre klasik mermi gibi yol alır. Güdüm, gerek uzaktan kumandalı olarak (uzaktan güdüm), gerekse hedefe ulaşmasını sağlayan bir düzenle (özgüdüm) yapılabilir. Güdümlü mermilerin atılması, sabit veya hareketli, meyilli veya dik rampalardan yapılır, n. SINIFLANDIRMA. Güdümlü mermiler atıldıkları noktalara ve hedeflere göre sınıflandırılır.
• Havadan havaya güdümlü mermiler. U- çaktan uçağa atılan bu mermiler, son zamanlarda uçak silâh donanımının yerini almıştır. Barutlu roket motorlarıyle fırlatılan bu sesüstü mermilerin hızı saatte 2 000-3 500 km’dir; radarla güdümlü veya kızılaltı ışınlı arayıcı başlıklarla özgüdümlüdür ve menzilleri 4-10 km arasında değişir. Bu gruba giren 1963 güdümlü mermileri arasında şunlar sayılabilir: Amerikalıların «Sparrow III» ve «Falcon»u; Fransızların «Matra M-530»u ve ingilizlerin «Fire Steak»i.
• Havadan yere güdümlü mermiler. Uçakların düşürülme tehlikesini göze alarak düşman göklerine girmesine lüzum kalmadan yerdeki hedeflere taarruz etmelerini sağlar. Tanklar gibi boyutları sınırlı hedeflere. Fransızların «SS 10», «SS 11», «AS 12» ve «AS 30» gibi kısa menzilli hafif mermileriyle ateş edilebilir; daha önemli hedefler için megaton gücünde ve atom başlığına sahip güdümlü mermiler kullanmak, gerekir: menzilleri 150-800 km olan ve hızları saatte 2 000 km’ye ulaşan «Hount Dog» gibi.
• Yerden havaya güdümlü mermiler. U- çaksavar silâhı olarak, av uçaklarının yerini almak üzeredir. En ünlüleri Amerikalıların Hawk’laridir (1954-1958). Bunlardan kurulu bataryalar Birleşik Amerika’nın bel- libaşlı şehirlerinin korunmasını sağlar. Bir kalkış füzesi ve kendilerine saatte 2 400 km hız veren akaryakıtlı bir roket motoruyle donanmış bu güdümlü mermiler radarla özgüdümlüdür, menzilleri 30 ile 40 km’dir. Atom başlığı ile donatılmış olan bu mermiler, 800 metre içindeki her uçağı yok edebilir. Bu 800. metrelik etki sahası, merminin atıldığı şehir için tehlikeli olabileceğinden bazı devletler, iki statoresktörle fırlatılan ve bombardıman uçaklarını şehirlerin uzağında tahrip edebilen 400 km etki sahalı güdümlü mermileri tercih etti. Fransız «PARÇA» (Uçaklara karşı özitmeli ve telsiz güdümlü mermi) ve özellikleri «Nike» ile kıyaslana- bilen veya bundan üstün olan «SE 4 300»ler bu kategoriye girer.
• Yerden yere (veya karadan karaya) güdümlü mermiler. Bunların pek çok çeşidi olduğundan şöyle bir sınıflandırma yapmak gerekir:
a) Yerden yere taktik güdümlü mermiler. Bunlar İkinci Dünya savaşının özitmeli mermilerinden (bazukalar, Stalin orgları v.b.)
türemiştir. Uzaktan güdüm esasına göre geliştirilmiş olan bir kısmı, özellikle tanksavar mücadelede kullanılır: fransız «SS 10» güdümlü mermileri (1954, menzili 2 000 m) ve «SS 11» (1956, menzili 5 000 m, en büyük hız saatte 700 km) gibi; her ikisi de kumanda kutusundaki bir düzen sayesinde telle güdülür; yerden yere taktik güdümlü mermilerin bir kısmı da klasik topların yerine geçmek veya etkisini uzatmak için kullanılır; bu sonuncu kategorinin ilk malzemesi 1957’de amerikan ordusunda hizmete konulan «Honest John» (barutlu balistik güdümlü mermi menzili 10 – 30 km), «Corporal» (akaryakıtlı uzaktan güdümlü mermi, menzili 160-200 km) ve «Red Stone» (menzili 300 km). Fransızların «Lacrosse» (menzili 10-20 km) ve «SE 4-200» menzili 100-200 km) güdümlü mermileriyle «Honest John»un geliştirilmiş modeli olan «Little John» bu tip silâhlardandır, özel römorklarla çekilen, gerek rampadan ve gerekse platformdan atılan bu taktik güdümlü mermiler harekât bakımından oldukça ağır külfetleri gerektirir.
b) Yerden yere stratejik güdümlü mermiler. Bunların menzili 1 500 ve 14 000 km arasında sıralanır. Ortak nitelikleri, büyük bir tahrip gücü göstermeleri, bir atom başlığıy- le donatılmaları ve balistik olmalarıdır. Menzilinin küçük bir kısmında roket mo- torlarıyle itilen bu kanatsız silâhlar daha sonra eliptik yörüngelerini topçu mermileri gibi izler. Bunlar arasında da menzillerine göre şöyle bir ayırım yapılabilir: «J.R.B.M.» (intermedíate range balistie misille [Orta menzilli balistik misiller]) [1 000-2 500]: a- merikan «Thor» ve «Jüpiter» güdümlü mermileri bu cinstendir, bunlar saatte 14 000 km’lik bir hızla 10-15 km yüksekliğe ulaşır ve ağırlıkları 50 t kadardır; «I.C.B.M.» (intercontinental balistie misille [Kıtalararası balistik misiller]) bunlar uzun menzillidir (6 000-14 000 km) bu cins güdümlü mermiler arasında Amerikalıların «Atlas» ve «Titan»! vardır, bunlar yüz ton ağırlığındadır ve saatte 25 000 km’lik hızla 20-25 km’ye kadar yükselir. 1962’den beri hizmette olan katı yakıtlı «Minuteman» bu cins silâhlardandır.
1954’ten 1960’a kadar bu silâhlar, yalnız Amerika ve S.S.C.B. soğuk harp çerçevesi içinde yapıldı. Bununla beraber Sovyet Rusya gücünü daha ziyade «Í.C.B.M.» tiplerine verdi, böylece kendini topraklarının dışındaki üslere bağlı kalmaktan kurtardı, oysa A.B.D., dünyaya yayılmış üslerinin enfrast- rüktüründen faydalanarak gücünü daha çok «I.R.B.M.» tipi orta menzilli güdümlü mermiler üzerinde topladı. Bu balistik güdümlü mermilerin yerini bugün, «yarı balistik» adı verilen, ileri itme için yeni barutlar kullanan ve eliptik yörüngelerini planör uçuşuyle tamamlayan güdümlü mermiler almıştır.
# Denizden denize, denizden karaya, denizden havaya güdümlü mermiler. Bu adlar altında, bundan öncekilere benzer güdümlü mermiler sınıflandırılır; ancak bunlar, gerek gemiden gemiye, gerekse kara veya hava hedeflerine karşı kullanılır. En önemlileri: Amerikalıların «Terrier», Fransızların «Masurca» ve ingilizlerin «Seas Lug»leridir. Menzilleri 20 ile 80 km arasında, hızları saatte 3 000 km’dir. Radarla güdülen robot av uçakları «Bomerc» ile güçleri daha da arttırılan bu güdümlü mermiler savaş gemilerinin potansiyelini önemli şekilde değiştirmektedir. «Polaris» gibi dalış hâlindeki bir denizaltıdan atılan ve orta menzilli balistik misiller üzerine kurulan yeni strateji bu alanda yeni ufuklar açmıştır. 1960’ta denize indirilen «La-Glissonniere» refakat gemisi, Fransızların güdümlü mermiyle donatılı ilk gemisidir.
• Havadan denize ve havadan denizaltıya güdümlü mermiler. Bunlar, hızları saatte 900 km’yi geçmeyen, ve denizaltılara karşı savaş için helikopterlerden atılan, süzülerek uçan bombalardır (Malafon).

Yorum yazın