Gönye Nedir

Gönye Nedir

GÖNYE i. (yun. gonia, açı’dan). Teknol. Kesişen iki düzlemin meydana getirdiği dik açıyı denetlemeğe ve dik açı çizmeğe yarayan, dik açı yapacak şekilde birbirine eklenmiş iki parçadan meydana gelen âlet. ||. Dik açılı dirsek, iki düzlemli dik açı ¡Gönye meydana getiren duvarlar. || Kâğıt üzerine dikme, dik açı ve paraleller çizmeğe yarayan, maden, tahta veya plastikten yapılmış, açılarından biri dik üçgen biçiminde âlet. || Gönye – grafometre, hem gönye hem grafometre vazifesi gören âlet. || Gönye silindir, diklik kontrolunda gönye yerine kullanılan, yuvarlak tabanlı oldukça yüksek dik silindir. || Gönyesinde, dik açılı. || Ayarlı gönye, bir lama ve bir saptan meydana gelen ve herhangi bir açının yerine konmasına, bir parçanın kenarına göre eğik olan paraleller çizmeğe yarayan gönye.
|| Dereceli gönye, açıları ölçmeğe yarayan, 180°’ye bölünmüş gönye. || Destekli gönye, kolları çok büyük olduğu için bir destekle birleştirilmiş ve sağlamlaştırılmış gönye. || Duvarcı gönyesi, tepesinde çekül asılı, dik açı meydana getiren çerçeve. || T gönye, T şeklinde birleştirilmiş iki cetvelden meydana gelen âlet. || Merkezleme gönyesi, bir dönel koni veya silindirin merkezini belirlemeğe yarayan gönye. || Oynar kollu gönye, aralarındaki açıya istenilen değer verebilecek şekilde kolları eklemli veya sürme o- luklu yapılan âdi gönye (çekirge de denir).
|| Şapkalı gönye, kollarından biri T şeklinde olan gönye. || Tırnaklı gönye, bir kenarı çıkıntılı olan gönye. || Üçlü gönye, bütün a- çıları dik, üç yönde açı meydana getirecek şekilde birleştirilmiş üç cetvelden meydana gelen ve bir düzlem üzerinde dikmeleri denetlemeğe yarayan âlet.
— Denize. Gönye postaları, gemiler in eti geniş yerindeki kaburgalar (Mastori pcslası da denir). || Gönyesini almak, bir geminin değişik kısımlarında çift yüzeyli çeşitli açıları ölçmek.
— G. santl. Çizim gönyesi, ortasında, göz denilen dairesel bir boşluk bulunan ve kâğıt üzerinde kaydırılarak kullanılan üçgen biçiminde ince tahta parçası.
— Malzeme. Gönye yüzü, bir yontu t nida, dış yüzeyle gönyede olarak yapılan yatak yüzü veya ters yüz.
— Marang. Bir tahta parçasının bitişik iki yüzeyi arasındaki açı. || Dar gönye, 90 °’- den küçük birleştirme açısı. || Geniş gönye, 90°’den büyük birleştirme açısı. || Gönyeli birleştirme. Bk. gönyeburun.
— Masonluk, Mason topluluğunun benimsediği sembolik âletlerden biri, (üstadı Muhteremde bulunur ve hakkı temsil eder.)
— Mekan. Manevra veya bir iletmeye yön verme gönyesi, dik bir eksen etrafında belli bir açıda dönerek, bir doğrultudaki bir hareketi değişik bir doğrultuya çevirebilen gönye şeklinde birbiriyle bağlantılı iki koldan meydana gelmiş tertibat. || Bükülmeli manevra gönyesi, dar veya geniş açılı gönye.
— Spor. Gönye hareketi, kollardan bar”a asılmış vaziyetteyken, bacakların bükülmeden bedene dikey olarak tutulmasıyle meydana gelen jimnastik hareketi.
-r- Topogr. Yer ölçme gönyesi, arazide dik açılar işaretlemeğe yarayan âlet. || Optik gönye, dik açıların optik metotla elde edilmesine yarayan modern yer ölçme gönyesi.
— ansİkl. Teknol. Gönye*ler çizgi çizme ve denetleme âletleri olarak kullanılır. En çok kullanılan çizgi gönyeleri, ikizkenar iiçgen veya taban açılan 30° ve 60° olan dik üçgen biçimindedir. Denetleme gönyeleri, madenleri veya inşaatta kullanılan malzemeleri denetlemeğe yarar; genellikle madenden yapılır. Dik açılı bir gönyenin doğruluğu, benzer üç âletten yararlanarak kontrol edilir. Bir mermer üzerinde sır asiyle, 1 ile 2, 2 ile 3 ve 3 ile 1 karşılaştırılarak denetleme yapılır; böylece üç gönyenin eşdeğer ve açılarının dik olduğu anlaşılır. Gönyeler şöyle ayrılır: şekillerine göre, sabit açılı gönyeler, basit gönye ler diye adlandırılır; şapkalı gönyeler, 6 duvarlı gönyeler, T gönyeler, tırnaklı gönyeler, kademeli gönyeler ve herhangi bir değerdeki açıyı denetlemeğe ve elde etmeğe yarayan oynak kollu veya değişken açılı gönyeler.

Yorum yazın