TÜRKİYE’DE RİSK SAANTRALİZASYONU

TÜRKİYE’DE RİSK SAANTRALİZASYONU

Ülkemizde, bankalar arası risk santralizasyonunun kurulması konusunda ilk fikirler 1947 yılında Merkez Bankası İstanbul Şubesince, banka müdür ve temsilcileriyle yapılan bir toplantıda ortaya atılmıştır. Çalışmalar bir süre devam etmiştir.
27.04.1945 tarih ve 6544 sayılı yasanın 10’uncu maddesi “T.C. Merkez Bankası Genel Müdürlüğü Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların kredi, döviz ve diğer muamelelerine ait her türlü malumatı ve müşterilerinin risk vaziyetleri hakkında ilgili bankaları tenvir edebilir. Bankalar, istenilen malumatı vermek mecburiyetindedir” hükmünü getirerek, risklerin bir merkezde toplanıp bankalarca kullanılabilmesini yasal hale sokmuştur. T.C. Merkez Bankası yasasında o tarihten sonra yapılmış bütün değişiklik ve yenilikler bu müesseseyi muhafaza etmiştir. Ancak, 1955 yılından itibaren risk santralizasyonu yalnız İstanbul kentindeki banka şubeleri için uygulanırken 1963 yılından itibaren bütün Türkiye’ye kapsamına almıştır.
Kredi ve risk santralizasyonu bu konuda yayınlanmış ve bazı ilkeleri aşağıda verilen bir “İzahname” uyarınca yürütülür.
1. “kredi” deyimi, bir banka şubesinin herhangi bir müşterisine, her türlü güvence karşılığında; açtığı, açacağı, tanıdığı otorize kredi limitlerinin belli bir tarihteki miktarlarını anlatır.
2. “Risk” deyimi, bir banka şubesinin herhangi bir müşterisine kullandığı, fiilen borç verdiği, utilize kredinin (Borç kalıntıının) belli bir tarihteki miktarını anlatır.
3. Her banka şubesi bu kuruluşa,
a) Risk icmal cetveli
b) Kredi ve Risk Bildiri cetveli
olmak üzere iki cetvelle bilgi vermek zorundadır.

4. Kredi ve risk santralizasyonu ile ilgili cetvelleri banka şubeleri bağlı bulundukları kendi bölgesel merkez şubelerine: (Muhatap şube) Bu şubeler bağlı bulundukları Merkez Bankası şubelerine, Merkez Bankası Şubelir de bunları Risk Santralizasyonuna gönderir.
Bir il içindeki bütün ilçeleriyle birden fazla şube ve ajansları bulunan her banka Genel Müdürlüğü, o il sınırları içinde çalışan şube ve ajanslarından birini, o il merkezinin reeskont bakımından bağlı bulunduğu T.C. Merkez Bankası A.Ş. Şubesine (muhatap şube) olarak görevlendirir.

Yorum yazın