Taksitle Geri Ödemeli Tüketici Kredileri

Taksitle Geri Ödemeli Tüketici Kredileri
Taksitle geri ödemeli kredilerin temel özelliği; sağlanan kredinin anapara ve faiz ödemelerinin, kredinin vadesi boyunca sabit zaman dilimleri içinde gerçekleştirilmesidir. Tüketicinin aldığı ödünç para vade sonuna kadar sabit taksitlerle anapara ve faizle birlikte geri ödenmektedir. Ancak uygulamada bazı bankalar muhasebe kayıtlarını kolaylaştırmak amacıyla bileşik faiz yerine basit faiz uygulanmaktadır. Vadeleri ise, beş yıl veya daha uzun olabilmektedir. Genellikle bu tür kredilerin büyük çoğunluğu kredinin vadesi boyunca sabit oranlı ve sabit taksitli geri ödemeli olarak verilmektedir. Ancak piyasada geçerli yüksek ve değişken faiz nedeniyle taksitle geri ödemeli tüketici kredilerinde bankalar son zamanlarda değişken oranlı faiz uygulamasına zorlanmaktadır.
Bu tür Tüketici Kredileri kullananlar açısından başlangıçta caziptir. Zira, başlangıçta faiz oranı düşüktür ve müşteri gelecekte de faizlerin düşeceğini umar. Oysa ki uygulamada bu durum pek gerçekleşmez.
Taksitle geri ödemeli kredilerde bankaların amacı fon fazlası pahalı maliyetli kaynağı plase etmek, riski dağıtmak, kredi verimini diğer bir değişle kârlılığını arttırmak, reklamlar ve hizmetin yaygınlaştırılması aracılığıyla müşteri sayısını arttırmaktadır.
Taksitle geri ödemeli krediler teminatlı ve teminatsız olmak üzere ikiye ayrılır.
2.5.1.1. Teminatsız Taksitle Geri Ödemeli Tüketici Kredileri
Teminatsız taksitle geri ödemeli krediler, genellikle küçük montanlı ve kısa vadeli olarak verilmektedir.
Bu nedenle bu tip krediler, daha çok tüketicilerin küçük montanlı ve kısa vadeli finansman gereksinimlerini karşılamak için kullanılmaktadır.
Teminatsız ve taksitle geri ödemeli tüketici kredilerinde, kredinin geri ödenmemesi halinde kredi kuruluşu yani bankanın borçlunun sahip olduğu aktifler üzerinde hiçbir alacak hakkı mevcut değildir.

2.5.1.2. Teminatlı Taksitle Geri Ödemeli Tüketici Kredileri
Teminatlı tüketici kredilerinde, banka kredilerinin geri ödenmemesi riskine karşı satın alınan mal veya borçlunun mal varlığı üzerinde teminat tesis etmektedir. Bu tür kredilere daha çok otomobil alımlarında rastlanmakta ise de, özel uçak, deniz motoru veya dayanıklı tüketim mallarının alımında da tercih edilmektedir. Teminatlı taksitle geri ödemeli krediler dolaylı ve dolaysız olarak ikiye ayrılmaktadır.
a) Dolaysız Teminatlı Taksitle Geri Ödemeli Tüketici Kredileri
Banka, tüketicinin malı satın alabilmek için gereksinim duyduğu para miktarını tüketicinin eline verir ya da bazı durumlarda banka, söz konusu malın alımı için gerekli olan meblağı içeren ve alacaklı firma adına bloke edilmiş bir çek vermek suretiyle tüketiciye ödemede bulunur.
Bazı sakıncalardan ötürü terkedilmeye yüz tutan bloke çek uygulamasından ziyade bankalar, tüketicinin eline direkt olarak malın alımı için gereksinim duyduğu meblağı vermeyi tercih etmektedirler.
Dolaysız teminatlı kredi, borç alan ile borç veren (banka) arasında gerçekleşen iki taraflı işlemdir. Bu tip kredi uygulamasında borçlunun ‘nakte çevrilebilecek’ bir veya birden fazla aktifi üzerinde teminat tesis edilmektedir.
Dolaysız teminatlı kredilerde vade teminatsız taksitle geri ödemeli kredilerden daha uzundur.
b) Dolaylı Teminatlı Taksitle Geri Ödemeli Tüketici Kredileri
Dolaylı teminatlı krediler, müşterilere mal satan ve banka veya diğer kredi kurumları aracılığı ile alımın finansmanını düzenleyen firmalar arasında yapılan anlaşmayla sağlanır. Bu grupta en büyük payı otomobil alımları almaktadır. Aynı zamanda gayrimenkul kredileri teçhizat kiralaması da bu grubun içinde yer almaktadır.
Banka, sanayici veya bayi ile anlaşarak malın bedelini, tüketiciye açmış olduğu kredi dahilinde firmanın hesabına geçer. Tüketiciye de ‘ödendi belgesi’ni verir. Tüketici ise daha sonra, firmaya giderek belgeyi ibraz eder ve malı alır.
Tüketici, bankadan ‘ödendi belgesi’ni alır almaz belgede belirtilen meblağ, tüketicinin banka nezninde açılmış olan ‘borçlu cari hesabı’na ‘borç’ kaydedilir ve faiz tahakkuk ettirilir.
Kredinin geri ödenmesi, tüketici ile banka arasında belirlenen seçenekli bir ödeme tablosuna bağlı olarak gerçekleştirilir.
Bu uygulamada belirtilmesi gereken bir husus da satıcı firma ile anlaşma yapan bankanın belli bir oranda komisyon talep etmesidir.
Olay şöyle de olabilir: Kredili satış yapan firma, müşterinin doldurduğu formu gerekli işlemlerin yapılması için bankaya verir. Banka formu inceleyip onaylayınca durumu firmaya bildirir. Firma da gerekli belgeleri hazırlayarak bankaya iletir, böylece alacak bankaya devredilmektedir. Firma, müşteriye üzerinde anlaştıkları faiz oranından kredi verir, banka ise firmaya daha önceden belirlenmiş faiz oranında ödeme yapmaktadır. Faiz oranının belirlenmesinde kredinin vadesi, kredi ile satın alınacak malın yeni veya kullanılmış olması etkili faktörlerdir. Firma genellikle bankayla anlaştığı oranda daha yüksek bir faiz oranıyla müşteriye kredi verir. Bu tip dolaylı kredilendirmeye “iskontolandırma” denir. Burada firmanın elde ettiği avantaj bankanın kendisine uyguladığı faiz oranı ile firmanın müşteriye uyguladığı faiz oranı arasındaki farktır.( )
Diğer bir uygulamada ise tüketici, malın bedeline ait proforma fatura ve diğer gerekli belgeleri bankaya ibraz eder ve banka da, tüketicinin talebini eğer kabul ederse, malın satış bedelini havale yoluyla firmaya ulaştırır.
Firmanın sözü edilen havaleyi alabilmesi için ise, o mala ait faturanın suretini bankaya ibraz etmesi gerekmektedir.
Bu yöntemin dolaysız teminatlı taksitle geri ödemeli krediler yönteminden tek farkı, malın satın alındığı firmanın parayı tahsil ediş biçimidir. Firma, tüketiciye satmış olduğu malın bedelini bankaya gelip alır. Oysaki birinci yöntemde satıcı firmanın tahsilatı yapabilmesi için bankanın nezninde bir hesabının olması elzemdir.

Yorum yazın