KREDİLERLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER

KREDİLERLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER

3182 sayılı Bankalar Kanunun 1. maddesinde kanunun amacı şu şekilde açıklanmıştır:
“Bu kanunu amacı, tasarrufları korumak ve ekonomik kalkınmanın gereklerine göre kullanılmalarını sağlamak üzere bankaların kuruluşunu, yönetimini, çalışma esaslarını, devir birleşme ve tasfiyeleri ile denetlenmelerini düzenlemektir.
Bu maddeden açıkça anlaşıldığı üzere, kredilerin tahsis ve kullandırımı kanunun denetimi altındadır. Söz konusu kanunu; kredilerin tahsil ve kullandırımı açısından önemli görülen maddelerine aşağıda değinilmiştir.

5.1. Genel Kredi Sınırları (Madde 38)
5.1.1. Bir Bankanın Açabileceği Toplam kredilerin Sınırı

Bankalar Yasasının 38. maddesinin 1. fıkrasına göre bir bankanın vereceği nakdi krediler ve satın alacağı tahvil e benzeri sermaye piyasası araçların tutarı ile teminat mektupları, kefaletler aval, ciro ve kabuller gibi gayrinakdi kredilerin toplamı özkaynaklarının 20 katını aşamaz. 3182 sayılı Bankalar Kanununa göre ÖZKAYNAK Bankaların ödenmiş veya Türkiye’ye ayrılmış sermayeleri ile yedek akçelerin toplamını ifade etmektedir.
Vadesi geçmişnakdi krediler ile gayrinakti kredilerin nakde tahvil olan bedelleri kaydedildikleri hesaba bakılmaksızın kredi sayılmaktadır. Ayrıca bankanın 47. maddeye göre iştiraklere, 50. maddeye göre gayrimenkullere yatıracağı kaynaklar aynı sınıra dahil edilecektir.

5.1.2. Bir Firmaya Açılabilecek kredilerin Sınırı

Bir banka, gerçek ya da tüzel bir kişiye nakit, mal, kefalet ve teminat şekil ve mahiyetinde veya herhangi bir şekil ve suretle kendi özkaynakları toplamını % 20’sinden fazla kredi veremez, aval ve kefaletlerini kabul edemez, veya hisse senetleri hariç menkul değerlerini satın alamaz.
Bu oran, ihracatta ve yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinde kullanılmak üzere açılan ve fiilen bu işlerde kullanılan kredilerde % 25’dir.
Banka sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte genel ve katma bütçeli dairelere veya kumu iktisadi teşebbüslerine ait kuruluşlara açılan kredileri özkaynakların % 60’ına kadar artırabilir.
Bir adi ortaklık tarafından kullanılmak üzere verilecek krediler, kar ve zarara katılmaları oranında ortaklara verilmiş kredi sayılır.

5.1.3. Dolaylı Krediler

Bankalar Kanunun 38/3 maddesinde;
a) Her birine açılacak kredi miktarı hakkında ikinci fıkradaki sınırlar saklı olmak üzere, bir bankanın dolaylı kredi ilişkisi içinde bulunan gerçek ve ya tüzel kişilerin tümüne açacağı kredilerin toplamı banka özkaynaklarının % 75’ini aşamaz.
b) Bu Kanunu uygulanmasında lehlerine kredi verilip verilmediğine bakılmaksızın;
i) Bir gerçek kişi ile eş ve velayet altındaki çocuklarına, bunların sınırsız sorunlulukla katıldıkları veya yönetim kurulu başkanı üyesi, genel müdürü yada genel müdür yardımcısı oldukları ortaklıklara
ii) Kamu tüzel kişileri hariç olmak üzere bir tüzel kişinin veya yukarıda (i) bendinde sayılanların sermayelerinin doğrudan ve dolaylı olarak % 25 ve daha fazlasına iştirak ettikleri ortaklıklara, açılan krediler bir gerçek veya tüzel kişiye dolaylı olarak verilmiş kredi sayılır denilmektedir.
c) Dolaylı iştirak oranı, iştirak oranlarının çarpılması suretiyle hesaplanır.
d) Dolaylı kredi ilişkisinde bulunan gerçek ya da tüzel kişilerin bu krediler için bankaca kabul edilen aval ve kefaletleri kredi sınırının hesabında dikkate alınmaz.
Dolayla iştirak oranının, iştirak oranlarının çarpılması ile hesaplanacağı (c) bendinde belirtilmiştir.

Yorum yazın