KREDİ TALEBİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ

KREDİ TALEBİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
4.1. Müşterilerle Ön Görüşme

İlk kez talep eden firma ile bir ön görüşme yapılır. Bu görüşmede firmanın ünvanı, firma ile ilgili bilgiler, talep edilen kredinin türü, miktarı, niçin talep edildiği, ne şekilde ve ne zaman kullanılacağı, firmanın diğer bankalarla ilişkileri, talep ettiği kredi için önerdiği teminatlar üzerinde durulur, gerekli notlar alınır. Ön görüşmede kredi talebinin, kredi politikasına uygun olup olmadığı, ne amaçla kredi istendiği, kredinin geri ödeme şekli saptanır. kredi talebi kredi politikasına uygun değilse incelemenin devamında yarar yoktur. Bu görüşme sırasında, firma yetkilisi ve yöneticilerin kişisel nitelikleri, yetenekleri, teşebbüs kabiliyetleri, tecrübeleri, bilgi düzeyleri, ahlak anlayışları, samimi olup olmadıkları, firmanın geleceği konusunda planlar yapılıp yapılmadığı hususlarında izlenimler edinilmelidir.
Ön görüşme sonuçları olumlu ise alınan bilgilerden de yararlanılarak firma hakkında daha ziyade şubede mevcut bilgi ve belgelere dayanan bir ön istihbarat çalışması yapılır. Bu çalışmada firmanın varsa bankadaki hesapları, tahsile verdiği senetler, gelen ve giden havaleleri, varsa ithalat ve ihracat işlemleri, protesto cetvelleri incelenir. Böylece firmanın işhacmi ve ticari ilişkileri ile ilgili bazı bilgiler elde edilir. Firmanın işyeri ziyaret edilerek elde edilen bilgiler pekiştirilir. Bu çalışmaların sonucu da olumlu ise kredi talimatnamesinin ilgili bölümünde belirtilen belgelerden gerekli olanlar istenir ve duruma göre şubece veya ilgili birimce firma hakkında istihbarat bültenin düzenlenmesi sağlanır.

4.2. Kredi Talebinin Değerlendirilmesi

Kredi teklif yapılmadan önce aşağıdaki hususların gözönünde bulundurulması gerekir.

4.2.1. Şahsi Faktör -Karakter

Bu husus kredi kullandırılacak şahsın piyasadaki itibar derecesi, yetişme tarzı, aile durumu, sorumluluk duygusu, iş ilişkilerindeki tutumu ve yaşayış düzeni, borç ve kefaletlerine sadakati, zorluklar karşısındaki davranışı ve yasalara uyumu, kredi verilecek firma şirket ise, sınırsız sorumlu kişilerin ve yöneticilerinin piyasadaki itibar dereceleri gibi hususlar dikkate alınarak değerlendirilir.

4.2.2. Şahsi Faktör -Kapasite

Kapasite değerlendirilmesinde, firmaların sahip ve yöneticilerinin bedensel ve ruhsal yapıları, zeka durumları bilgi ve tecrübe birikimleri, tahmin ve kararlarındaki isabet, iş başarma yetenekleri, koşullardaki değişmelere uyum ve her türlü ihtimallere karşı tedbirli olabilme kabiliyetleri gözönünde tutulmalıdır.

4.2.3. İktisadi Faktör

Firmaların borç ödeme güçlerine gelir yaratma kapasitelerin etkili olmaları nedeni ile ekonomik hayattaki ve işkolundaki gelişmeler, üretim hacmi, fiyatlar, stoklar, işhacmindeki değişmeler, toplam kredi hacmi, rekabet durumu, izlenen ekonomik politikalar, kredi talebinin değerlendirilmesinde dikkate alınır.

4.2.4. Mali Faktör

Verilecek kredi miktarının firmanın durumuna uygun olarak saptanması için, ilgili müşterinin mali bünyesinin çok iyi tetkik ve tahlil edilmesi gerekir. Bunun için?
– İşhacmine göre öz sermayenin yeterlilik derecesi
– T.C.Merkez Bankası’nca Memzuç Kredi Risk Bildirim Föylerinden firmanın bankalar nezdindeki toplam riskinin saptanması ve bu bildirimin bilanço ile karşılaştırılması,
– Cari aktiflerinin kısa vadeli borçlarının karşılama durumu,
– Alacaklarının mahiyetleri ve tahsil kabiliyetleri, teminatlı ve uzun vadeli olup olmadıkları, ticari işleri dayalı olup olmadıkları,
– Stokların devir hızı,
– İdare ve işletme masraflarının firmanın işhacmine göre fazla olup olmadığı,
– Aktifindeki kıymetlerin piyasa değerliliği,
– Gayrisafi karının, satış hacmine göre normal düzeyde olup olmadığı,
– Mali durumunun, istenilen kredi miktarıyla uygun olup olmadığı,
kredi talebinin değerlendirilmesinde dikkate alınır.

4.2.5. Hukuki Ehliyet

Hukuki muamele ehliyetine haiz bulunan ve kanun, Tüzük, Kararname vb mevzuat asakları dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere Banka prensipleri dahilinde kredi açılabilir.
Hukuki muamele ehliyeti bir kimsenin kişisel hareket ve muameleleri ile hak ve mükellefiyetler vücuda getirilebilmesi, iktisaplarda bulunabilmesi ve borç altına girebilmesidir.
Genel olarak, temyiz kudretini haiz bulunan ve resit olan kimse, hukuki muamele ehliyetine haizdir. 18 yaşını tamamlayan kimse reşittir. Evlenen kimse 18 yaşını doldurmasa da reşit olur. 15 yaşını doldurmuş bulunan küçük, mahkeme kararı ile reşit kılınabilir.
Temyiz kudresi, makul suretle hareket edebilme yeteneğidir. Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya zayıflığı veya sarhoşluk ve bunlara benzer sebeplerden biriyle makul suretle hareket etmek iktidarından mahrum olmayan şahıs mumeyyizdir. Temyiz kudretini haiz, evli kadın, hukuki muamele ehliyetini de haizdir. Evli bir kadının bir işveya sanatla meşgul olabilmesi için kocanın izni gerekir Bu izin açıkça veya zımma verilmiş olabilir. Karısının bir işveya sanatla meşgul olmadığını bilmesine rağmen, buna muhalefet etmeyen koca, karısına izin vermiş sayılır.
Kocanın menfaatine olarak, kadın tarafından üçüncü şahıslara karşı yüklenilen mükellefiyetlerin (kocanın borçları için kadının kefil olması veya mallarının rehnetmesi gibi) geçerli olabilmesi için, önceden hakimden izin alınması veya bu tasarrufların hakim tarafından tasdik olunması şarttır. Kocanın bütün mal varlığı ile sorumlu bulunduğu ortaklıklar lehine yapılan işlemlerde de izin veya tasdik şarttır. Ayrıca kocanın, sermayesinin çoğunluğuna sahip olduğu sermaye şirketleri lehine kadının vereceği kefalet ve ipoteklerde hakim izni alınması banka yararınadır.

4.2.6. Talep Edilecek kredinin Ticari Amaçlı Olması

Genel olarak ifade edilecek olursa, ticari krediler geçici olarak, artan işletme ihtiyaçların karşılamak amacıyla açılmalıdır.

4.2.7. Kredi Talep Eden Firmanın Ticaret Siciline Kayıtlı Bulunması
Ticaret Sicili Yönetmeliği gereğince gerçek ve tüzel kişi olan her firma bir ticaret ünvanı seçmeye ve kullanmaya, işletmesini ve ünvanını Ticaret Siciline tescil ettirmeye zorunludur. Bu zorunluluk sonucu işletme gerçek hüviyeti ile şahsiyet kazanmış olmaktadır. Bu nedenle kredi kullandırılacak firmaların Ticaret Siciline kayıtlı bulunmasına dikkat edilmelidir.

Yorum yazın