Ev / Ofis Bankacılığı

Ev / Ofis Bankacılığı

Bankacılık dünyasında gördüğü ilgiye rağmen yeterli başarı elde edemeyen tekniklerden birisi ev/ofis bankacılığı (home banking) olmuştur. Ev veya işyerinden banka faaliyetlerini yürütmek aslında uzun yıllardan beri birçok müşterinin faydalandığı olanaklardır. Örneğin banka hesap ekstrelerinin ev veya işyeri adresine gönderilmesi gibi hizmetler uzun yıllardır uygulanmaktadır. Ancak, ev/ofis bankacılığında müşteriler telefon veya diğer iletişim hatlarıyla anında haberleşmeyi sağlamaktadır.

Ev bankacılığı özellikle gerçek kişilerin kişisel bilgisayar, kablolu televizyon, videotex (*) veya telefon kullanarak haberleşme sistemleri üzerinden bankanın veri tabanına erişmesi, kendi hesabı üzerinde istediği işlemleri yapması, bankanın müşterilerine açık bilgi kaynaklarını ücretli veya ücretsiz olarak kullanmasıdır.

a- Tarihsel Gelişimi

Dünyada ilk ticari amaçlı ev bankacılığı uygulaması 1981 yılında Chase Mahattan ve 1983 yılında Chemical Bank tarafından gerçekleştirilmiştir. Ancak kişisel bilgisayar sayısının azlığı, bu sistemin kullanılabilmesi için ayrıca modem gerekmesi ve maliyetlerin yüksekliği bu sistemlerin yeterli ilgi görmesini engellemiştir. Bu konuda en büyük yatırımları yapan Vievtron 30 milyon USD zarar etmiş, Chemical Bank tarafından hazırlanan Pronto sistemi milyonlarca USD yatırıma rağmen yeterli talebi görmemiştir.

Avrupa’da ise videotex sistemi önceleri deneme mahiyetinde başlamış, ilk deneyler Almanya’da iki banka; Deutsche Bundespot ile Verbraucherbank tarafından giriş (gateway) sistemi kullanılarak tam kapsamlı bir pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Daha sonraları İngiltere’de Prestel, Fransa’da Teletel, Kanada’da Telidon, Japonya’da Captain kullanılarak ulusal videotex sistemleri kurulmuştur.

Günümüzde devamlı sürüp giden teknolojik gelişmeler var olan sistemde gelişmeye yol açmakta ise de sistemlere her geçen gün başka yeniliklerin eklendiği görülmektedir. Buna en güzel örnekte A.B.D. ve Japonya’da telefona yerleştirilen ses algılayan araç sayesinde müşteri tarafından ödeme emri verilebilmesidir.

————————————————–
(*) Videotex : Enformasyon serilerinden oluşan bilgi sayfaları olup, özellikle adapte edilmiş, TV. cihazlarına yerleştirilen bir aygıttır. Bu sistemin temelini görsel yayın ünitesi olarak çalışan TV. cihazı oluşturmaktadır. Ancak, iletişimin telefon ağları ile de sağlanması mümkündür.

b- Ev / Ofis Bankacılığının İşleyişi

Yukarıda yapılan tanımdan da anlaşılacağı gibi ev bankacılığında üç ana eleman söz konusudur.

• Müşterinin kullandığı haberleşme aracı
• Müşterinin haberleşme aracı ile bankanın veri bankası arasında ilişkiye sağlayan haberleşme kanalı
• Bankanın veri bankasında bilgisayarlar ve işlemleri gerçekleştiren yazılım düzeni

Kaynak: Akpınar H. “Daha Hızlı, Daha Güçlü, Daha Yüksek” Bankalar Birliği
Yayınları, Yayın no : 172, 1992 s:40

Müşterilerin kullandığı haberleşme araçları içerisinde videotex sistemlerinin ilk dönemlerde büyük ilgi göreceği düşünülmüş ancak gerekli ilgi sağlanamamıştır.

Videotex sistemlerine benzer bir uygulama ileri ülkelerde yaygın olarak kullanılan kablolu TV sistemleri için düşünülmüştür. Ancak genellikle kablolu TV sistemlerinin tek yönlü bilgi aktaracak şekilde kurulması ve kablolu TV yayını bağlayan şirketlerin genelde yerel şirketler olması bu yaklaşımları engellemiştir. Bu açıdan ev / ofis bankacılığı sistemlerinde kullanılabilecek en etkin araç müşterinin kendi kişisel bilgisayarıdır.

Sistemin harekete geçirilmesi banka tafaından müşteriye verilen şifrenin (PIN) kullanılması yoluyla olmaktadır. Almanya’da PIN’nın yanısıra müşteriye ayrıca bir dizi işlem numarası da verilmektedir. Sadece tek sefer kullanılanılabilen bu işlem numaraları liste halinde müşteriye gönderilmektedir. Sistem aracılığı ile işlem yapılabilmesi için her seferinde bu numaralarında öğrenilmesi gerekmektedir. Böylece sistemin müşteriye ait PIN’i tesadüfen öğrenen kişiler tarafından kullanılması önlenmiş ve güvenlik artırılmış olmaktadır.

c- Ev / Ofis Bankacılığında Sunulan Hizmetler

Ev bankacılığı aracılığıyla müşterilere sunulan hizmetler aşağıdaki gibidir.

• Müşterilerin son bir kaç ay içerisinde gerçekleştirdiği işlemlerin dökümü,
• Başkasının hesabına virman yapma,
• Müşterinin bankaya yapılacak olan ödemelerinin (kredi kartı ödemeleri, sigorta primleri vb.) daha iyi kontrol edilmesi ve zamanlama konusunda esneklik sağlanması,
• Çek karnesi ve hesap özeti isteme,
• Son faiz oranlarını, günlük döviz kurlarını, kişisel kredi limitlerini ve bu limit
içindeki kullanılabilir kredi miktarını görüntüleme,
• Bankalara genel mesaj gönderme,
• Ekrandaki menülerden seçim yapmak suretiyle bankanın bu sistemle sunduğu
diğer hizmetlerden yararlanma hizmetlerini sunmaktadır.

Etiketler:

Yorum yazın