Cari Hesaplar

Cari Hesaplar

Cari hesap, güncel işlemleri dolayısıyla likitide yatıran ve çeken müşteriler emrine mali kurumların yapmış oldukları bir anlaşma gereğince hazır tuttukları fondur.
Bankalar, posta çeki servisleri, hazine ve borsa acenteleri müşterilerine cari hesap açan başlıca mali kurumlardır.
Cari hesaplara, sahipleri ve üçüncü kişiler para yatırabilirler, bankalar cari hesaplara yapılan ödemelerde efektif, çek, kupon, itfa süresini doldurmuş tahviller gibi birinci derece likitide niteliğinde her türlü kredi aletini kabul ederler. Diğer mali kurumlarda ise, para yatırırken kullanılan ödeme aracı türlerinin genellikle efektif, çek ve bazen dövizden ibaret olduğu görülmektedir.
Cari hesaplar, büyük hareket gösteren fonlardır. Bir cari hesaba günde birçok kez para yatırılabilir veya çekilebilir. Milyonlar, cari hesaplarda yapılan tek bir işlemle el değiştirilebilir.
Müşterinin herhangi bir anda cari hesaptan çekebileceği miktara provizyon denilir. Provizyon, müşterinin hesabındaki kullanılabilir likitide limitidir. Provizyon; müşterinin hesaba yapmış olduğu ödeme miktarından fazla, eksik veya ora eşit olabilir.
Müşteri, mali kurumla imzaladığı anlaşmada, hesabını belli bir miktardan aşağıya düşürmemeyi taahhüt etmişse, provizyon yatırılmış meblağın üstünde bulunuyorsa, oradaki fark mali kurumun müşteriye açmayı kabul ettiği kredilerdir.
Provizyonun alacaklı bakiye altında tutulması, müşterileri bir miktar parayı hesapta hareketsiz bırakmaya mecbur eder. Müşterinin kullanmadığı satın alma gücü diliminden banka fiilen vadeli mevduat gibi yararlanabilir.
Provizyonun alacaklı bakiye üstünde olması, borçlu cari hesaplarda görülen bir durumdur. Borçlu cari hesap hacmi, kaydi para dolaşımının geliştiği hesap kredileriyle mevduat ve satınalma gücü yaratırlar.
Cari hesap kredisi açan banka müşterisinden bir garanti isteyebilir veya istemeyebilir. Kefalet veya teminat alınmaksızın açılan krediler, açık cari hesaplarla gösterilir. Kefalet yahut taşınır-kaşınmaz değer garantisine dayanarak verilen kredilere ilişkin işlemler, teminatlı cari hesaplarda yürütülür. Borçlu cari hesaplarda provizyonun alacaklı bakiye üstüne çıkan dilimleri, müşteriye açılmış avanstır.
Avans, kefalet veya teminat aranmaksızın açılmışsa, açık kredi adını taşır. Bankalar, tanıdıkları ve güvendikleri firmalara açık kredi verebilirler. Açık kredi nispeten az masraflı, kolay yürütülen ve banka sisteminde mevduat dolaşımını geliştirici etki uyandıran bir işlemdir. Anglo-sakson ülkelerinde 19.yy’da ticari kredilerin büyük kısmı, teminata dayanmayan avanslardan oluşmaktaydı.
Teminata dayanan başlıca avans türleri şunlardır: Senet karşılığı avans, mal karşılığı avans, bloke edilmiş mevduat karşılığı avans, ticari belgeler karşılığı avans.
Müşteri borçlu cari hesabına kaydedilmiş avansı, aynen mevduat gibi kullanılır. Avansını efektif olarak alabilir, çek keşide ederek harcayabilir. Tüketim harcamalarında, ayrıca banka kartından yararlanılabilir. Münakale emriyle açılmış avansı ödeme yapacağı kişinin hesabına geçtirilebilir.

Etiketler: , , , , , ,

Yorum yazın