Venüs’ün Araştırılması ve İncelenmesi

Venüs’ün Araştırılması ve İncelenmesi

Bulutlarla kaplı Venüs gezegeni, gece gökyüzünde en parlak olan nesnelerden biridir ve bu yüzden de gezegenlerle ilgili yapılan araştırmalarda hemen ilk sırayı almıştır. Daha önce de açıklandığı gibi, gezegenlerle ilgili incelemeler çıkışta dünyanın yörüngesine dokunan, varışta da gittiği gezegenin yörüngesine dokunan eliptik bir geçiş yörüngesi içinde yer alır. Eğer uydu dünyanın yörüngesinden daha yükseğe çıkacaksa güneşe oranla hızı da yükselmelidir. Tersine, eğer dünyadan çok güneşe yakın olması isteniyorsa o zaman hızının azaltılması gerekir. Venüs ya da Mars’a yapılan uçuşlar için dünyanın saniyede 30 km.Tik hızına eklenmesi ya da çıkartılması gereken hız saniyede 3.5 km.’dir. Ama bir kez dünyanın yer çekimi alanının dışına çıkılmış olması gerekir.

Gezegenlerde uydu gönderme olanağı ilk kez 1960 yılında doğdu. Sovyetler Birliği ilk A-2 uydularını tamamlamıştı. Sovyet Birinci Sekreteri Krushchev New-York’da Birleşmiş Milletler toplantısında bu konuyla ilgili bir konuşma yaptı. Daha sonradan öğrenildiğine göre, Mars’a iki uydu gönderme girişimi olmuş ama hiçbiri başarılı olmamıştı.

Daha sonra 1961 yılında Venüs’e yolculuk planlandı. Aynı zamanda Sovyetler bu alanda iki ayrı girişimde bulundular. Bunlardan Sputnik 7’nin dünyaya dönüş bölümü ateş almadığı için dünyanın yörüngesinde kalmıştır. Venera 1 başarılı bir biçimde bir güneş yörüngesine oturtulmuştur. Ama ne yazık ki, Venüs’ün yakınından planlanan uçuşlar gerçekleşemeden, bu uydu ile kurulan radyo bağlantısı kopmuştur.

1962 yılının sonbaharında hem Venüs, hem de Mars’a başarılı uçuşlar yapılmıştır. Aynı yılın içinde Sovyetler, ağustos ve kasım aylarında Venüs’e iki, Mars’a üç deneme uçuşu yapmışlardır. Bunlardan yalnızca ikinci Mars denemesi olan Mars 1, başarılı bir biçimde bir güneş yörüngesine oturmuştur: Mars çevresinde bir uçuş gerçekleştirilemeden kurulan radyo bağlantısı kopmuştur.

Amerika Birleşik Devletleri de 1962 yılında çeşitli denemeler yapmıştır. Bu amaçla gönderilen Mariner l’in başarısızlığından sonra Mariner 2, 14 Aralık 1962’de Venüs’ün 34.830 km. yakınına kadar varan başarılı bir uçuş gerçekleştirmiştir.

Bunlara ek olarak, iki Mariner uydusu daha yollandı. 1967 yılında Mariner 5 ve 1973 yılında Mariner 10, Mariner 5, Venüs’ün 4.000 km. yakınına kadar vardı, atmosfer yapısıyla ilgili ek bilgiler topladı. Mariner 10 Venüs’ün ilk televizyon görüntülerini getirdi. Böylece Venüs’ün yukarı atmosferinin yapısıyla ilgili etraflı bilgiler elde edilmiş oldu.

VENÜS’ÜN ATMOSFERİNİN İNCELENMESİ

Mariner 5 uçuşu sırasında Sovyetler’in Venara 4’ü tarafından izleniyordu. Çünkü o da Mariner 5’den iki gün önce fırlatılmıştı. 1961 yılında Venera l’in fırlatılmasından sonra, Sovyetler, Venüs’e sırasıyla 1962 yılında üç, 1963-1964 yıllarında iki ve 1965 yılında yine üç deneme uçuşu düzenlemişlerdi. 1965 yılında yapılan denemelerden ikisi, Venera 2 ve 3 (Bir televizyon çekimi ve atmosfer araştırması) Venüs’e varmadan sonuçsuz kalmıştı. 1967 yılında fırlatılan Venera 4, başarılı bir uçuş gerçekleştirmişti. Gezegene

45.000 km. yaklaşarak çapı 1 metre olan bir kapsülü serbest bırakarak alçalmayı sağladı. Daha sonra, bir paraşüt sistemiyle 94 dakika süren ve atmosferin içine girişi sağlayan bir iniş oldu. Kapsüldeki kimyasal ölçerler, atmosferin tümüyle karbon dioksitten oluştuğunu ortaya koydular.

Bundan sonra Sovyetler bir kaç deneme daha yaptılar. Venera 5 ve 6 1969 yılında fırlatıldı. Daha küçük paraşütler ile donatılarak daha hızlı inişler planlandı. Bunun amacı, daha hızlı inerek ısı tarafından yok edilmeyi önlemekti. Ama bunlar da daha yere inmeden başarısızlığa uğradılar. Bunun nedeninin de atmosferin basıncı olduğu tahmin ediliyor.

Venera 7, 1970 yılında yapılan iki denemeden biridir. Ve en sonunda yüzeye ulaşabilmiştir. İsının 475 derece olduğu saptanmıştır. Bu ısı zink ve kurşun madenlerini eritebilecek bir ısıdır. Venera 8, 1972 yılında yapılan denemelerden biridir ve bu da yüzeye erişmiştir. Ama ilk kez Venüs’ün gündüz tarafına varabilnıiştir. Buradan toprak örnekleri de geri gelmiştir.

VENÜS’LE İLGİLİ ETRAFLI ÇALIŞMALAR

Sovyetler, 1975 yılında Venüs’le ilgili çalışmalarını sürdürmüştür. Venera 9 ve 10, bu araştırmalarda başarılı sonuçlar elde etmiştir. Her ikisi de Venüs’ün atmosferine girebilmiştir. Ayrıca her biri yüzeyde 1.600 km. yol alabilmiştir. Araştırmalar Venüs’ün gündüz yüzünde sürmüştür. Bu, o sıralarda dünyadan gözlenebilen bir yüzü değildir gezegenin. Elde edilen bütün veriler daha sonra dünyaya gönderilmiştir. Venera 9 ve 10, uzay araçları Venüs gezegeninin yörüngesine oturabilen ilk uzay araçlarıdır. Elde edilen verilere ek olarak Venüs uzayının çevresiyle ilgili veriler, ısı, görsel ve yukarı atmosferle ilgili etraflı bilgiler sağlamışlardır.

Bütün bu araştırmalar, Venüs’ün aşırı ısısı dikkate alınarak yapılmış ve sistemler ısıya en fazla dayanacak biçimde geliştirilmiştir. İlk kez araçlar televizyon gereçleriyle donatılmış ve gezegenin yüzeyiyle ilgili güvenilir ilk görüntüler dünyaya ulaşmıştır. Yoğun atmosfer tabakasına ve kalın bulutlara rağmen, çekilen görüntüler son derece açık ve berraktır. Görüntülerden yüzeyin taşlarla kaplı bir çöl görünümünde olduğu anlaşılmaktadır.

1978 yılında gerçekleştirilen Venera 11 ve 12 uçuşları, daha önceki bu çalışmaların bir tekrarıdır. Ek olarak, fırtınaları ölçebilecek gereçlerle donatılmışlardır. Atmosferde çok az su vardır ama çok miktarda sülfirik asit atmosferde görülen elektrik akımlarını, bu çok miktardaki sülfirik asitin yarattığı sanılmaktadır.

1978 yılı Venüs’le ilgili çalışmaların yoğunluk kazandığı yıldır. Çünkü, iki Sovyet Venera’sının yanında Amerika’da iki uçuş düzenlemiştir. Bunlardan Pioneer-Venüs 1, Venüs’ün yörüngesine ilk girendir ve Venüs çevresindeki uzayın etraflı bir araştırmasını yapmakla görevlidir. Ayrıca radarlarla görülmeyen yüzeyinin araştırılması da onun görevidir. Pioneer-Venüs 2 aracı hemen birincisinin arkasından gidiyordu. Araçların hepsi

Venüs’ün atmosferine planlanan sürelerde girdiler. Yukarı atmosferin yapısıyla ilgili etraflı bilgiler sağlayan bu araçlar Venüs’e yapılan en başarılı uçuş sayılır. Yapılan araştırmalar sonunda atmosferin

Araçların radarları, yavaş yavaş yüzeyin bir haritasını da çıkarabilmiştir. Buna göre, 3200X1600 km.Tik dev bir plato ortaya çıkmıştır. Bu plato çevresinden 5 km. yüksektir. Başka bir bölgede, 1400 km. uzunluğunda, en geniş yerinde 280 km. olan ve

4.6 km. derinliği olan bir vadi ve çok geniş ve büyük kraterler görülmüştür. NASA daha sonra 1980’de daha geniş bir Venüs haritası çıkarabilmiştir.

Yorum yazın