Nova nedir

Nova nedir

Parlaklığında 10 kadirlik veya daha fazla ani ve beklenmeyen bir artış olan yakın çift yıldız sistemi. Novalar, kataklismik değişenlerin bir sınıfıdır. Bizimki gibi tipik bir spiral galakside yılda ortalama 25 nova patlaması olabilir. Parlaklıktaki artış maksimuma gün veya bazen hafta mertebesinde çıkar ve sonra tekrar nova olmadan önceki haline döner. Parlaklığın eski haline gelmesi, parlamanın yıldızın merkezini etkilemediği anlamına gelir. Hızlı novalar parlaklıklarını birkaç gün içerisinde genellikle 10’ kat arttırıp, bu maksimum parlaklıkta bir haftadan az süreyle kalıp, düzenli bir şekilde, birkaç ay içerisinde eski parlaklıklarına dönerler. Yavaş novalar ise maksimuma çok daha yavaş ulaşırlar. Parlaklıklarındaki artış hızlı novalardan daha azdır ve gene hızlı novalardan çok daha yavaş eski hallerine dönerler. Fakat her iki halde de açığa çıkan enerji, hemen hemen aynıdır. Patlama esnasında yıldızdan, hidrojence zengin gaz fışkırır. Fışkıran madde, yıldızın etrafında süratle genişleyen bir tabaka oluşturur.

Diğer kataklismik değişenler gibi nova da, bileşenlerden birinin bir beyaz cüce olduğu bir yakın çift yıldız sistemidir. Diğer bileşen bir ana-kol yıldızıdır ve beyaz cüceye doğru kütle transferi yaparak, kütle kaybeder. Bu kütle akımı esnasında bir miktar gaz, beyaz cüceyi çevreleyen bir disk oluşturabilir. Kütle akımının oranı, yılda 10-’ Güneş kütlesidir. Diskteki hidrojen beyaz cüceye doğru spiraller yaparak iner ve 10000 ile 100000 yıl içerisinde bir termonükleer patlama meydana getirebilecek kadar olur: nova, patlamıştır. Patlama, sistemi temel olarak değiştirmez.

Yorum yazın