Beyaz Cüce Nedir

Beyaz Cüce Nedir

Kütlesi Chandrasekhar limitinin (yaklaşık 1.4 Güneş kütlesi) altında olan ve çekimsel çökmeye maruz kalmış yıldız. Güneşinkinin sadece %1’i büyüklükte çaplan olan beyaz cüceler, çok sönüktür. Mutlak parlaklıkları +10 ile +15 kadir arasındadır. Aslında ‘beyaz’ tanımlaması doğru değildir, çünkü soğudukça beyazdan sarıya, sandan kırmızıya renk değiştirirler ve neticede soğuk bir siyah küre olurlar. Bu hah aldıklarında bunlara, siyah cüceler denir.

Beyaz cüceler, küçük kütleli yıldızlara evriminin son safhasıdır. Ata-lan, kütleleri 8 Güneş kütlesine kadar varan yıldızlar olabilir; bu yıldızlar kütlelerinin %90’a kadar varan kısmını kaybederler. Nükleer yakıtı biten çekirdek, giderek bir beyaz cüce olur. Çöken bir yıldızın çekirdeği içerisindeki maddenin büyük çoğunluğu dejenere madde olduğundan, yıldız, çekim ile elektronlara dejenere basıncı birbirlerini dengeleyene kadar çöker. Bu esnada yoğunluk, 107 . 10″kgm 3 değerlerine ulaşır. Dejenere maddenin özelliklerinden dolayı, en büyük kütleli beyaz cüceler en küçük çaplara ve en yüksek yoğunluklara kadar çökerler. Chandrasekhar limitinin üstündeki yıldızlara daha fazla çökmeye devam ederek, neticede bir nötron yıldızı veya bir kara delik haline gelirler.

Bizim galaksimizde 1010 tane beyaz cüce olabileceği hesaplanmıştır. Bunlardan birçoğu bugün soğumuş ve siyah cüce haline gelmiş olmalıdırlar. Beyaz cüceler içerisinde en iyi bilineni, Sirius B’dir. Sirius B’nin yarıçapı sadece 10* km, yani Arz’ınkinin sadece iki katıdır. Halbuki kütlesi, Güneş kütlesi kadardır.

Yorum yazın