Ayın Isısı ve Sıcaklığı

Ayın Isısı ve Sıcaklığı

Ay’da hava hem çok sıcak, hem de çok soğuktur. Ay’da Güneş tam tepesinde olan bir astronot, Ay’ın yüzeyindeki sıcaklığın 100 derece dolayında olduğunu görür. Eğer Ay’ın karanlık yüzündeyse, sıcaklığın sıfırın altında 116 derece dolayında olduğunu saptayacaktır.
Çok yüksek sıcaklıktan anormal soğuğa değişen bu ısı aşırılıkları daha çok, Ay’da atmosfer bulunmayışından ileri gelir.
Dünya’nın atmosferi, ısıyı bir yerden başka bir yere aktararak, büyük sıcaklık farklarını azaltır. Ay’daki bir astronot, böyle bir ısı aktarmasına rastlamaz.
Ay yüzeyindeki ısı aşırılıklarının, bir başka nedeni de, Ay “günü”nün uzunluğudur. Ay yüzeyinin herhangi bir kısmı iki hafta güneş ışığı alır, sonra iki hafta karanlıkta kalır. Bu nedenle Ay yüzeyinde uzun sıcak ve soğuk dönemler görülür.
Ay’ın yüzey sıcaklıklarındaki aşırı farklılıklar ve Ay’da atmosferin olmayışı, bir astronotun uzay giysisinin hazırlanması sırasında gözönünde bulundurulması gereken temel unsurlardır. Güneş ışığını yansıtmak için saf beyaz olan uzay tulumu 28 kat kumaş örgü ve plastikten oluşur.
Giysinin dış tabakaları, astronotu yüksek sıcaklıklara, mikrometeorlara – uzayda saatte 80.000 km.’den de hızla dolaşan küçük parçacıklara – karşı korur.

Uzay giysisinin iç tabakaları ya da astronotların “iç çamaşırları”, Tygon tüplerinden yapılmış bir borucuklar şebekesini içerir. Astronotları serinletmek için bu tüplerin içinde su dolaşır.
Ay’da atmosfer olmadığı için, hava basıncı da yoktur. Basıncın olmaması durumunda insanın kanı kaynama noktasına varır. Bundan dolayı, astronotun uzay giysisi basınçlandırılmıştır. Uzay giysisinin orta tabakaları, astronotlara uygun Dünya atmosferi sağlamak için oksijenle şişirilir. Uzay giysilerine katı ve şişirilmiş görünümünü veren bu basınçlı orta tabakalardır. Astronotların ellerini başlarının üzerine kaldıramamalarının nedeni de budur.
Her uzay giysisi, ayrıca radyo vericisi ve alıcısı ile donatılmıştır. Sesi iletecek atmosfer olmadığı için de Ay üzerinde hiçbir ses duyulmaz.
Bir astronot Ay’da yürürken, kendi oksijenini ve yedek enerji kutusunu yanında taşımalıdır. Bunlar sırt çantasında bulunurlar ve teknik olarak “Portatif Yaşam Destek Sistemi” diye bilinirler. Portatif Yaşam Destek Sistemi, yalnızca oksijen ve enerji kutusunu değil, ayrıca giysinin bir parçası olan su — soğutma sistemini de içerir. Bu sistem, vücut ısısını yakın çevresine de yayar.

Yorum yazın