Ninova antik kenti

Ninova antik kenti NİNOVA veya NİNİVE. Esk. coğ. Asur kırallığının başkenti, Dicle’nin sol kıyısında, ırmağın Hoser (Huşur) ile birleştiği yerde. Daha III. binyılda kurulan şehir, Sanherib’in (705-681) bir saray, surlar ve kanallar inşa ettirmesinden sonra en parlak dönemini yaşadı. M.ö. 612’de, asur hâkimiyetinin çökmesi sırasında yıkılışı, İsrail peygamberleri tarafından sevinçle karşılandı. Şehirde sadece belli bir şekli olmayan tümülüsler ve eskiden ne kadar büyük olduğunu belirten kalıntılar görülür. Yapılan kazılarda (1842’den sonra) sarayın ve surların kalıntıları ile Asurbanipal’in çivi yazılı eserlerinden meydana gelen kitaplığı ortaya çıkarıldı.

• Arkeoloji. Babilliler ve Medler tarafmdan yakılan Asur başkentinden, geriye, iki binyıldan uzun süre, yeri bile bilinmeyen, parlak bir şehrin hatırasından başka şey kalmadı. XVIII. yy.m sonunda dani-markalı Carsten Niebuhr, Musul’un karşısında Dicle’nin sol kıyısındaki iki tepenin altında, Ninova’nın yerini buldu. Şehrin burada kurulduğu 1820’de İngiliz Cla-ude Rich tarafından ve 1847’de Sanherib’in sarayının tuğla duvarlarını ortaya çıkaran İngiliz Layard tarafından kesinlikle doğrulandı. Ninova’nın yıkılması sırasında yakılan bu saray, 2 000’den çok kabartma ile süslüydü ve 80 kadar odası (bu a-rada kral Asurbanipal’in [668-626] her türlü metni kapsayan, çivi yazısıyle yazılmış binlerce levhalık kütüphanesi [British museum]) vardı. 1852’den sonra kazılara devam eden asurolog Rassam, Asurbanipal’in sarayını ve meşhur av sahnelerini (British museum) buldu. Kuyuncik yerleşme merkezinde yapılan bilimsel kazılarda tanrı Nabu tapınağı, bir Iştar tapınağı ve M.ö.

VII. yy.dan kalma bir asur sarayı ortaya çıkarıldı; Asurlulardan kalma tabaka altında boyalı çömlekleri, IV. binyıldan kalma silindirleri ve Akkad devrinden (M.ö. 2400’e doğr.) kalma tunç bir başı (Sargon’un portresi olduğu sanılır) kapsayan beş tabaka bulundu. Tepelerden birinde kral Asar-haddo (M.ö. 680-669) zamanından kaldığı sanılan bir asur sarayı, iki tepe arasında da helenistik bir tanrı (Hermes) tapınağı ortaya çıkarıldı. (L)

Yorum yazın