Neandertal insanı

NEANDERTAL, Düsseldorf’un doğusunda, Düssel havzasında (Almanya, Kuzey Rheinland) bulunan küçük vâdi. Neandertal kafatası diye bilinen insan kafatasım Dr. Fuhlrott bu vâdideki bir mağarada (Feldhofer mağarası), 1856’da buldu. Neandertal insanları, belirgin özelliklerinden dolayı, zoolojik anlamda ayrı bir tür sayılır; homo neandertalensis adı verilen bu tür, daha sonra ortaya çıkan, halen yaşayan, fosil olarak da bulunan homo sapiens’ttn farklıdır. Neandertal insanları Üst Pleyistosen devrinde yaşamıştır. Bu devir, tarihöncesi araç gereçleri bakımından Yont-mataş devrinin ortalarına (Orta Paleolitik) denk gelir; bu devir son buzulların, şiddetli sellerin ve alüvyonların oluştuğu, mağaraları dolduran kitlelerin meydana geldiği uzun bir devirdir; bu devirde iklim soğuk ve nemliydi; kalın postlu hayvanlar ise pek çoktu (mamut, burnu bölmeli gergedan, ren, misk sığırı, dağ keçisi, dağ sıçanı, mavi tilki, köstebek, yaban atı, mağara aslanı v.b.).

Bu devre ait çok iyi saklı kalmış pek çok erkek, kadın ve çocuk iskeleti ele geçmiştir. Çoğu zaman birkaç iskeletin birden bulunduğu önemli yataklar şunlardır: Fransa’da La Chapelle-aux-Saints (Corré-ze), Le Moustier (Dordogne), La Ferrassie (Dordogne), La Quina (Charente), Malarnaud (Ariége); Belçika’da Spy, La Naulette; İtalya’da monte Circeo, Saccopastore; iber yarımadasında Cebelütarık; Hırvatistan’da Krapina; Rusya’da Simferopol (Kırım) v.b. Avrupa dışında neandertal insanına Yakındoğu’da (El-Zuttiyeh, Carmel tepesi, Kafzeh dağı) rastlanmıştır. Afrika’da ise biraz değişik bazı fosiller (rodezya inşam, boskop kafatası [Transval]) neandertal insanına bağlanabilir. Türkiye’de Antalya yakınlarındaki Karain mağarasında da neandertal insana ait parçalar bulundu. Bölgeden bölgeye bazı şekil değişikliklerine rastlanır; bu hem neandertal dalının çok uzun süreli yaşayişiyle, hem coğrafya bakımından grupların birbirine olan uzaklığıyle açıklanabilir. Demek ki, neandertal türünün içinde değişik ırklar değil, zaman ve coğrafya bakımından değişik tipler vardır.

Neandertal insanının başlıca özellikleri şunlardır: kalın ve kuvvetli bir vücut, nispeten kısa bir boy (erkeklerde genellikle 1,60 m’den aşağı), kusurlu olmakla beraber daima iki ayak üzerinde duruş (dizler hafifçe kıvrık, kollar hafifçe öne sarkık), uzun bir kafatası, geriye yatık bir alın, çok büyük kaş kemerleri, öne çıkık bir ağız ve dişler, tamamen silik bir çene. Kafatası boşluğu, bugünkü insanınkinden daha geniştir; ama tümbeyin bazı gerilikler gösterir, beyincik ve artkafa bölgesi ileri derecede, alın lopları ise az gelişmiştir. Bu fosil türün ruh dünyası muhtemelen bugünkü insan ırklarına göre çok az gelişmiş idi. Neandertal insanının kökü çok eskidir. Steinheim, hattâ belki de Mauer devrelerinden geçmiş olmaları ihtimali büyüktür; ama bunu ispat edecek yeteri kadar belge yoktur. Genellikle kabul edildiğine göre neandertal inşam hiç bir iz ve döl bırakmadan birdenbire kaybolmuştur. Üst Paleolitik devrede bütünüyle ortaya çıkan bugünkü insan (homa sapiens), her halde aynı soydan gelmemektedir. Bununla beraber bazı paleontologlar, bu düşüncenin karşısına çıkmakta, neandertal insanının iddia edildiği gibi, zaman içinde yalnız olmadığını kabul etmektedir; kendinden önceki ve sonraki insanlarla ilişkileri olacağını, kitle halinde ve birdenbire hiç bir soy bırakmadan ortadan silinmesinin yeteri kadar ispatlanmış olmadığını, «nöbet değiştirircesine» yerine homo sapiens’in geçtiğine inanılamayacağını söylemektedirler. (L)

Yorum yazın