Mezolitik Nedir

Mezolitik Nedir

Yontmataş devri (Paleolitik) ile Cilalıtaş devri (Neolitik) arasındaki devir (Ortataş devri de denir).
Yaklaşık dört bin beş yüz yıl süren Mezolitik, Cilalıtaş devri akımlarından önce gelir.

Buzul çağı niteliğindeki son evreden (Würm IV) sonra, iklim giderek ısındı; bu arada almaşık olarak nemli ve kuru iklimler birbirini izledi. Karların ve buzların erimesi, Üst Yontmataş devri sonuna özgü hayvan topluluğunun (mamutlar, vb.) kesin biçimde ortadan kalkmasına neden oldu ve bunların yerini küçük av hayvanları aldı.
İnsan, tam bir dönüşüm halindeki ortama uymak zorundaydı; taştan yaptığı araç gereçler Magdaleniyen’de yapılanları anımsatıyordu: Bu dönem İ.Ö. yaklaşık 10 000 ile 8 000 arasında uzanan Epipaleolitik dönemdi. Daha sonraki dönemde, soğuk azaldıkça, çakmaktaşından yapılan araç gereçler de küçüldü ve geometrik biçimler kazandı: Bu dönem, insanın avcılık, balıkçılık, toplayıcılıktan kurtularak göçebe çobanlık evresine geçtiği Mezolitik’tir.

BİR GEÇÎŞ DÖNEMİ

Göçebe çobanlık evresinden geçen ve birbirinden çok farklı iki yaşam biçimi arasında yer alan geçiş dönemi, İ.Ö. yaklaşık 8000 ile 4000 arasında uzamr. Geçiş döneminin kökenini yerel Epipaleolitik’te aramak gerekir. Mezolitik, Akdeniz bölgeleri kuşağında özellikle iyi bilinir; bunun nedeni de farklı evrim evrelerinin eksiksiz tabakalarını sağlayan bir mağara konut bulunması, aynı zamanda Akdeniz bölgelerinde, latanın iç kesimlerine ve Atlas okyanusu bölgelerine oranla, daha erken (İ.Ö. 5500); olarak gerçekleşmiş Cilalıtaş devrine geçiş eğilimidir. Ayrıca, özel evrimlere yönelen bu iki bölge arasında (Akdeniz kesimi hem iklimin yumuşaklığıyla, hem de özellikle ayrıcalıklı coğrafi konumuyla hep ilerdeydi) bir iklim farklılığı vardır. Mezolitik’in sonunda, yeni Tardönu-vaziyenler (adını Fransa’da Ais-ne’deki Fere-en-Tardenois’dan alır), Cilalıtaş devri halklarıyla yan yana yaşamışlar, bu durum her iki kültürün birbirinden etkilenmesine yol açmıştır. Montadiyen’de (adını, Fransa’daki La Montade mağarasından alır) Tarihöncesi avcıları, kayaların altındaki sığmaklarda yapılmış kulübelerde yaşamışlardır; çok sayıda salyangoz kabuğu içeren tabakalar, Montadiyen insanlarının besin kaynaklarının bol olduğunu gösterir. Kastelnoviyen’de (adını Fransa’da, Châteauneuf-les-Martigues’deki sığmaktan alır), kulübeler birbirinh aynı, sanat ürünleriyse çok sınırlı sa yıdadır: Kırmızıya boyalı sığmak duvarı; kenarları girintili çıkıntılı midye kavkıları; kolye yapmak için delinmiş kavkılar.
Öte yandan, Soveteriyen (adını Fran sa’da, Lot-et-Garonne’daki Sauveter re-la-Lemance’tan alır) tabakasında balçıklı topraklarda taşlarla çevril: ocaklara raslanmıştır.

ÇAKMAK TAŞININ İŞLENMESİ

Mezolitik devrine özgü araç gereçler çoğunlukla ince çakmaktaşı levhalarından yapılmıştır; Mezolitik devri insanları özel bir teknikle çok ince uçlu parçalar elde ediyorlardı. Son bir işleme eyleminden daha geçirilen bu parçalar, özel bir yapı kazanıyorlardı: Sonchamp (Yvelines) sivri uçlusu; üçgenler (Gard’daki [Fransa] Montclus üçgenleri, Portekiz’deki Müge üçgenleri, Aisne’deki [Fransa] Coincy üçgenleri, vb.); yamuklar (Lot-et-Garonne’daki [Fransa] Marti-net yamuklan, Vielle [Fransa] yamukları, vb.); daire parçalan

Yorum yazın