Guzana – Tell Halaf

Guzana – Tell Halaf

GUZANA. Esk. Coğ. Kuzey Mezopotamya’da eski bir il. Habur ırmağının sol kıyısında, Türkiye – Suriye sınırındaki Re’sül Ayn’ın güneybatısında bir beyliğin merkezi. 1899 Yılında tespit edildi. 1927-1929 Kazılarında höyükte anakaya üstünde kurulan şehirde Neolitik çağın kültür kalıntıları ortaya çıkarıldı. M. ö. V. bine tarihlenen ve Kuzey Mezopotamya, Kuzey Suriye ve Güneydoğu Anadolu’da gelişen kalkolitik medeniyetin en gelişmiş safhası sayılan Ha- laf medeniyeti, geometrik nakışlı seramiği, ana tanrıçanın şişman heykelcikleri ve yuvarlak planlı yapılarıyle ayrı bir özellik taşır. Guzana bu çağdan sonra bırakılmış ve iki bin yıl ıssız kalmıştır. Guzana tarihî önemini M.Ö. I. binde kazandı. A- dı Asur kralı Adad-Nirari II, akınları do- layısıyle (M.ö. 894) çivi yazılı belgelerde geçer. Asur devletine vergi verdiği bu belgelerden anlaşılır. Guzana asurca bir addı. Şehrin yerli halkı Aramîlerdi. Kültür ve siyaset bakımından en önemli çağı, Asur’- dan önceki Aramî çağıdır. M.ö. IX. yy.da kuvvetli surlarla tahkim edilen bu şehirde büyük bir saray ve bir de tapmak bulundu. Bu çağın son safhası Hadianu’nun oğlu, Guzana ve Eremi kralı Kapara’nın zamanıydı. Kral Kapma, şehri tapınak ve saraylarla donatmış, bu yapıların cephelerini karyatitlerle ve üstlerini de çeşitli motiflerin
görüldüğü kabartmalı taşlarla süslemiştir. Asurlular Guzana’yı kral Kapara çağından kısa bir süre sonra, M.ö. 808 tarihinde bir Asur eyaleti yaptılar. Bununla, Guzana’nm M.ö. I. bine rastlayan tarihinin ikinci safhası; yani Asur çağı (M.ö. VIII. yy.) başlar. Burada Asurlulardan kalma yapılar, özellikle büyük bir tapmak ve kale ortaya çıkarıldı. Aramî yazıtlarından başka M.ö. VIII. yy.a tarihlenen asur çivi yazılı tabletleri bulundu. Guzana’da mimarlık, heykeltıraşlık eserleriyle beraber, suriye üslûbunda fildişi ve altın eşya üe mühürler de bulundu.
Guzana’nm Helenistik ve Part çağlarında varlığını koruduğunu gösteren belgeler yoktur. Guzana’da bulunan eserler Berlin, A- merika ve bir kısım Avrupa müzelerine götürüldü, (

Yorum yazın