Arkeoloji Nedir

Arkeoloji Nedir – Arkeoloji Hakkında Bilgiler

Bundan binlerce yıl önce, Avrupa kıtasında yaşamış olan ilkel kabilelerin yaşam koşulları nasıldı? Neden aralarında savaşıyorlardı? Orta Doğu’daki Ur ve Nineva kentlerini kim kurmuştu? Mısır’daki piramitleri yapan insanların yaşadıkları evlerin biçimleri nasıldı? Amerika’nın doğu kıyılarındaki adalarda anıtlar yapan insanlar oraya nereden gelmişti? İşte arkeoloji bütün bu sorulara cevap vermeye çalışır. Eski çağlarda yaşayan insanların bıraktıkları kalıntıları inceleyerek bu soruların cevabını aramak arkeologların çalışma alanına girer.

Arkeoloji Nedir

Bu çalışmalarla ilgili en önemli ipucu, insanların yapmış oldukları çeşitli eşyalardır. Eski çağlarda insanlar, en değerli veya en yararlı eşyalarıyle birlikte gömülürdü. Ayrıca mezara evlerinin ve eşyalarının resimlerini de yaparlardı. Bu nedenle mezarlar ilginç bir bilgi kaynağıdır. Giysi, yiyecek ve ağaçtan eşyaların genellikle çürümesine karşılık kilden yapılmış tabaklar veya metalden yapılmış aletler günümüze kadar kalabilmiştir. Kuru iklimlerde bazı eşyalar bozulmadan yüzlerce yıl kalabilirler.

Eskiden kentler genel olarak yol veya nehir kıyılarında kurulurdu. Bu gibi yerlerdeki eski yerleşme merkezlerini ortaya çıkarmak için kazı yapılması gerekir. Çok eski olmayan çağlara ait kalıntılar toprak yüzeyine yakın olurlar ve bazı durumlarda daha eski kalıntıların üzerinde yer alırlar. Eski çağlardan beri yerleşme merkezi olan bölgelerde arkeolojik kalıntılar, bu şekilde birbiri üzerinde yer alabilir.

Arkeolojik kalıntıların toprak yüzeyine olan yakınlıkları eskilikleri konusunda bilgi verebilir. Kalıntılar üzerindeki radyoaktif karbon miktarı da bu konuda yardımcı olur.

Araçların veya evlerin yapımında kullanılmış olan odunlardaki yaş çizgilerine bakılarak ağacın yaşadığı devirlerdeki iklim gelişmeleri incelenebilir. Eski insanların kullandıkları araçların yapımında uyguladıkları teknik ve yöntemler de o kalıntının hangi devire ait olduğunun anlaşılmasını sağlar. Bunun yanında eski insanların giysilerinin kalıntılarına ve uyguladıkları pişirme ve aydınlatma yöntemlerine bakarak hangi tarihlerde yaşadıkları saptanabilir, örneğin kullandıkları kapların taştan ya da metalden olması tarih açısından önem taşır. Bunun gibi içinde yemek pişirdikleri kapların yapılış tekniği de devrelere göre değişir. Önceleri kaba saba, daha sonra düzgün fakat pi-şirilmemiş, sonra pişirilerek sertleştirilmiş ve daha sonra da pişirilmiş ve boyanmış kaplar kullanılmıştır.

Kalıntıların bulunduğu yer de çok önem taşır. Yerlerinden alınan kalıntılar önemlerini yitirebilirler. Kazılarda bulunan her şey inceleme yapılmadan önce özenle not edilir, harita üzerinde bulunduğu yer belirlenir ve fişlenir.

Arkeologlar, günümüzde en son tekniklerle, geliştirilmiş yöntemlerle çalışmaktadırlar, örneğin toprak altında belirli bir derinlikte olan metal paraların veya mücevherlerin yerinin bulunmasında metal dedektörler kullanırlar.

Arkeologlar kalıntıları inceleyerek o yörede yaşayan insanlar hakkında bilgi edinirler. Eski çağlarda yaşayan insanların incelenmesiyle dünyamız hakkında yeni yeni bilgiler edinilir; çağdaş insanların bugünkü davranış biçimlerini nasıl geliştirdikleri öğrenilir.

Anadolu’da arkeoloji çalışmaları geçen yüzyılın sonunda Truva’da yapılan kazılarla başlamıştır. Schliemann tarafından yürütülen bu çalışmaları Bergama, Sart, Milet ve Priene’de yapılan ve çok önemli sonuçlara ulaşan kazılar izlemiştir. Bu kazılar Anadolu’nun Yunan ve Roma uygarlıklarına ait önemli bulgulara ulaşmıştır.

Yüzyılımızın başlarında Boğazköyün meydana çıkartılması ise eski çağlar Yakındoğu tarihinin tanınmasında çok önemli bir aşama meydana getirmiştir.

Anadolu’da sürdürülen kazılar, çağdaş arkeoloji biliminin önemli çalışmaları arasında yer almaktadır.

 

Etiketler:

Yorum yazın