Antropoloji nedir

Antropoloji nedir

Neden Polinezyalılar Eskimolardan daha uzun boyludurlar? Nasıl oluyor da insanlar sığır ya da domuz eti, hatta buğday yememek gibi farklı eğilimler gösteriyorlar? Neden aralarında belirli ilişkiler olan gruplar ayni dili konuşuyorlar? İnsanlar buğdayı ekip biçmeye, kaplar yaparak yemeklerini içinde pişirmeye nasıl başladılar? İşte bütün bu sorulara cevap arayan bilim dalına antropoloji adı verilir. Bu terim, eski Yunancada “insan” an-lamına gelen antropos ile “inceleme” veya “bilim” anlamına gelen logos sözcüklerinin birleştirilmesi ile türetilmiştir, insanların incelenmesi çok geniş bir konudur. Fiziksel antropoloji, insan vücudunun gelişmesi ile uğraşır, incelemeye ilk önce eski mezarlarda bulunan kemiklerle başlanmıştır. Bu inceleme, insanlığın gelişimi için çok yararlı bilgiler sağlamıştır. örneğin, eski insanların çene kemiğinin, çağdaş insanlarınkinden daha büyük olduğu görülmüştür. Bu bulgu eski insanların, çiğnenmesi güç olan daha katı yiyecekler yediğini göstermiştir. Fiziksel antropoloji, çağdaş insanı da inceler. Saç biçimi, gözler, deri rengi ve hatta kan grubu incelenerek ırkların kökeni araştırılır. Bu şekilde, birbirinden çok uzak yörelerde yaşayan grupların ortak kökenli oldukları ortaya konabilir.

 

Antropoloji nedir

İnsan vücudunun iriliğinin ve biçiminin iklim ile yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Sıcak bölgelerde yaşayan insanlar genellikle uzun boylu, büyük burunlu ve uzun bacaklı olurlar. Bu yapı, vücut ısısının kolaylıkla buharlaşmasına olanak tanır. Çok soğuk bölgelerde yaşayan insanlar ise genellikle kısa boylu, toparlak ve küt burunlu olurlar. Bu yapı ise, vücut ısısının kaybolmamasını sağlar. Vücut yapısının iklime göre bu tür şekillenmesi hayvanlarda da görülür.

İnsanoğlu kendi çevresini değiştirme yeteneğini kazanıncaya dek, yakıcı güneş, salgın hastalık ve vahşi hayvanlar gibi tehlikelere karşı kendini savunmak zorunda kalmıştır. Yerel koşullara uyarak bu savunmayı başaranlar soylarını sürdürmüşlerdir. Başaramayanların ise soyu tükenmiştir. Bu şekilde ayrı bölgelerde yaşayan insanlar, farklı ırkları oluşturmuşlardır. Çok eski zamanlarda gerçekleşen bu gelişim artık günümüzde tamamlanmış durumdadır.

 

Toplumun incelenmesi: İnsanların eski çağlardan bu yana nasıl bir gelişim gösterdiğini bilmek, insanın geleceğe kendini nasıl uydurabileceği sorununu çözmede yardımcı olacak bir öğedir. Budunbilim (etnoloji) de denen kültürel antropoloji, insanlığın kültürlerini inceler. Bu incelemelerde insanların dilleri, çalışma biçimleri, çocuk yetiştirme gelenekleri, eğitim, din, evlilik töreleri ve hatta oynadıkları oyunlar ele alınır. Günümüzde antropoloji uzmanları ekipler oluşturarak çalışırlar. Her ekip, kültürel gelişimin belli bir dalını inceler.

Antropoloji biliminin bulguları, toplumların birbirinden oldukça farklı olduğunu göstermektedir. Bazı toplumlarda çocuklar, sıkı bir gözetim altındadırlar. Bazılarında ise bu alanda büyük bir serbestlik vardır. Toplumda erkek ve kadının görevleri farklılıklar gösterir. Toplumların çoğunda erkeklerin ağlaması hoş karşılanmaz. Kimi toplumlarda ise durum tersinedir. Çocukların ergin sayıldıkları yaş da toplumlara göre değişmektedir.

Her insanın duyguları, kişiliği ve tutkuları içinde yaşadığı toplumun kültürel yapısına göre biçimlenir. Örneğin Amerika’daki yerli kabilelerin çoğunda, bireyler arasında rekabet olması benimsenmez. Aynı sınıfın çocukları kendilerini bir takım olarak görürler. İmtihanlarda veya oyunlarda başkalarından daha iyi derece almak onları çok utandırır. Aralarında kurdukları işbirliğine büyük önem veren bu çocuklar rekabetçi Amerikan toplumuna ayak uyduramamaktadır.

 

Evlilik gelenekleri ve aileler de çeşitli farklılıklar gösterir. Bazı topluluklarda erkek, kadının evine yerleşir ve kadının soyadını alır. Birçok ülkelerde aile, dedeleri, nineleri, halaları, dayıları ve yeğenleri de içine alır. Bu “genişletilmiş ailenin” bütün üyeleri aynı evde yaşarlar.

Günümüzde antropoloji, okul, fabrika, kasaba ve kent gibi topluluklardaki toplumsal gelenekleri de inceler. Bu incelemeler, insanların birbirinden değişik gruplar içindeki yaşama biçimlerini anlamamıza olanak tanımaktadır.

Etiketler: , , , , , , ,

Yorum yazın