Yapısalcılık Nedir – Yapısalcılık Kuramı

Yapısalcılık Nedir – Yapısalcılık Kuramı Hakkında Bilgi

YAPISALCILIK, inceleme konusu olarak yapıyı ele almak gerektiğini ileri süren çeşitli bilim dallarıdaki ortak görüşün adı (Esk. Bünyeîyye; Fr. Strüktüalizm). Fransız dilbilimcisi Ferdinand de Saussure’ün (1857-1913), çabasıyla ilkin dilbilim (lengüistik) alanında gerçekleşen yapısalcılık, dil öğelerinin görevlerini tanımlamayı konu edindi; bir karşıtlıklar düzeni olarak nitelenen bu görevlerin yapılar içinde örgütlendiğim ileri süren kuramı gelişmiş oldu.
Örneğin dirimbilimde (biyoloji) organların ayrı bir yaşantıları olduğu kabul edilmez, bütün içindeki etkinlikleriyle değerlendirilmesi doğru bulunur. Bu kurama göre dirimbilimde herhangi bir organı bütünden ayırmak, onu öldürmek demektir. Böylece dibilimde başlayan yapısalcılığın sınırları genişledi: Bir olguyu, örgütlenmiş bir bütüne göre tanımlama ve bütünleri modellere göre açıklama yöntemi gelişti. Yeni bir bilim dalı olan dilbilimin daha da yeni bir uygulaması olan Yapısalcılık, kendi terimlerini kendi yaratma aşamasında bulunduğu için herkesçe bilinen gerçekleri ortaya koymamakta, azınlıkta kalan küçük bir bilginler topluluğunun özel ile-şitim aracı olan kavramları kullanmaktadır. Tanımı ve nitelemeleriyle yetinerek özünü kavramak olası değildir. Bundan ötürü de günümüzde yapısalcılıktan çok yapısalcılıklardan söz edilmektedir. Çünkü yapısaldık evrimsel incelemeye karşı -dır. Yapının evrimini göz önüne almaz. Ya-pıyı, eşzamanlı iç bağıntılardan oluşan bir bütün olarak görür. Betimleyici sayılan ‘yapısalcılığı, metafizik ve idealist öğeler taşımakla eleştirenler de vardır, içindek ı çelişkilere karşın çağımızda gittikçe yayılır görünen yapısalcılık, her biri kendi atanında başka türlü adlandırılan kavraımlara dayanır göründüğü için anlaşılmaz! ık özellikleri de taşır: Örneğin yapı kavra1,mı, ruh-bilim ve estetikte biçim, matematikte rup-lar, dirimbilimde örgenlik, siberne;tikte model diye adlandırılabilmektedir. Prof. Berke Vardar ile iş arkadaşlarının hazırladıkları sözlüğe göre (Başlıca Dilbıilim Terimleri, 1978) terimin anlamını aman Orhan Hançerlioğlu (Felsefe Ansiklopedisi) bu aktarışla yetinmeyi vakitli sayar görünür: “Yapısal incelemelere yönelen ve dilbilim dışında kalan insan bilimlerinde de önemli bir yer tutan akıma verilen ad: Yapısalcılığı, kimileri bir yöntem, kimileri bir öğreti, kimileri de değişik türden araştırmalarda gözlemlenen ortak bir eğilim olarak yorumlar. Yapısalcılığın kapsadığı akımların çeşitliliği karşısında yapısalcılık yerine yapısalcılıklardan söz etmenin daha doğru olacağını savunanlar vardır.” (VII/230).

Yorum yazın