Yalancı Servi

Yalancı Servi

YALANCISERVİ, bot., (Lat. Chamaec-yparis). Servigiller (Cupressacea) familyasından bir ağaç.

Kuzey Amerika, Japonya ve Tayvan’da doğal olarak yetişir. Bir süs ağacı olarak dünyanın çeşitli yerlerinde yetiştirilir. Bazı türleri önemli orman ağaçlarıdır. Her zaman yeşil, ağaç ya da ağaççık halinde bir bitkidir. Birçok özellikleriyle serviye benzer. Yassı sürgüncükleri ve bir yılda olgunlaşan küçük kozalaklarıyla serviden ayrılır. Kozalak pullarının altında 1-3 arasında tohum vardır. Pul yapraklar karşılıklı dizilidir. Erkek çiçekler yan dalların uçlarında bulunur. Dişi çiçekler ise terminaldir ve tek tek bulunur. Haç biçiminde dizilmiş ve 6-12 puldan oluşan kozalaklar bir nohut büyüklüğündedir. Olgun kozalağın pulları birbirinden ayrılırsa da dağılmazlar. Tohumların kanadı ve reçine bezeleri vardır.

Doğal olarak yetişen 6 türü ve bu türlere ait çeşitli varyete ve formları yetişir. Türleri: Chamaecyparis thioides; Chamaec-yparis nootkatensis; (Ch. formosenis) Tayvan (Formoza) yalancıservisi Hinoki yalan-cıservisi (Ch. obtusa) Japonya’da yetişir. Boyu 40 m’ye kadar uzayabilir, çapı da 2 m kadar olabilir. Sık dallı, sivri koni biçiminde tepesi olan bir ağaçtır. Sürgünler yassı, pui yapraklar kalınca, uçları küt, sürgünlere tümüyle yatmış durumda, koyu yeşil renklidir. Tek tek bulunan kozalak, kısa saplı, 8-10 mm çapında ve genellikle 8, bazen de 10 puldan oluşur. Olgunlaştığı dönemde koyu portakal rengini alır. Odununun özü gül renginde, kolay çürümeyen, hafif olmakla birlikte dayanıklı ve çok değerli bir odundur. Kolay işlenir ve cila kabul eder. Uzakdoğu’da odunu çok değerli bir orman ağacıdır, mobilyacılığın yanı sıra çeşitli alanlarda da kullanılır.

Lavzon yalancıservisi (Ch. lavvsoniana) Kuzey Amerika’nın batı bölgesindeki dağlarda yetişir. Boyu 50-60 m’ye kadar uzayabilir. Tepe dallarının uçları aşağıya doğru sarkar. Dalları kısadır ve gövdeyle geniş bir açı yaparlar. Yaprakları küçük, pul-su ve sık dizilişlidir. Küçük kozalak halindeki erkek çiçekler, önce siyah, sonraları kırızımsı renklidir. Dişi kozalak küçük ve yuvarlaktır. Önceleri mavi-yeşil, sonraları açık kahverengindedir. Sekiz puldan oluşur ve bir yılda olgunlaşır. Her pulun altında çoğunlukla 3 tohum vardır. Reçine bezeleri bulunan tohum, dar bir kanatla çevrilidir. Kendine özgü bir kokusu olan odunu ağır fakat dayanıklıdır. Amerika’da gemi yapımında kibrit yapımına kadar varan çok yaygın bir kullanım alanı vardır. Avrupa’daki park ve bahçelerde de yetiştirilir. İstanbul’un nemli ve serin bölgelerinde gelişme ortamı bulur.

Swara yalancıservisi (Ch. pisifera) Japonya’da yetişir. Boyu 25-30 m’ye kadar uzayabilir. Tepesi piramit biçiminde bir orman ağacıdır. Dalları gövdeden yatay biçimde uzanır. Sürgüncükleri yassı; dallanmaları bir düzey üzerinde, uçları biraz sarkıktır. 6 mm çapında, 8-12 pulu bulunan kozalağı, yuvarlak, koyu kahverengindedir. Her pulda 1-2 tane yumurta biçiminde reçineli geniş kanatlı tohum vardır. Odunu dayanıklı olmakla birlikte öteki türler kadar değerli değildir.

Yorum yazın