Veselinovo Kültürü Nedir

Veselinovo kültürü, Doğu Bulgaristan’da, Yambol (Yanbolu) ilinde (okrıg), Veselinovo köyü yakınlanndaki Kalkolitik Çağ orta-lanna ait Veselinovo Höyüğü’nde ortaya çıkanlan kültür. Veselinovo Höyüğü Tunca Irmağının kıyı sekisi üzerinde, 120 m uzunluğunda, 5,30 m yüksekliğinde, Balkanlar’ m en önemli Tarihöncesi yerleşmelerinden biridir. Eski adı Maleva Mogila olan höyük 1935’te V. Mikov tarafından kazılmış, o dönemde Balkan Tarihöncesi kültürleri hiç bilinmediğinden İÖ 3. binyıla tarihlenmiş ve bu nedenle de Troya I ile eşzamanlı olduğu kabul edilmiştir. 1960’larda Balkan arkeolojisindeki gelişmeler ve karbon-14 yöntemiyle yapılan tarihlemeler Veselinovo kültürünün en az bin yıl daha eski olduğunun saptanmasına olanak vermiştir. Bugün Veselinovo Höyüğü’nde, üstte Ezero evresi (İÖ 2500’ler), altta da 4 m kalınlığındaki bir dolgu ile Karanovo III ve Vinça kültürleriyle eşzamanlı asıl Veselinovo evresi (İÖ 4800-4500 arası) olmak üzere, iki ayn dönemin varlığı kabul edilmektedir.

Veselinovo kültürü Orta Balkanlar’da yaygın olarak görülen Vinça kültürünün yerel bir çeşitlemesi niteliğindedir. Daha çok siyah açkıh çanak çömleği ile tanınır. Aynca pişmiş toprak heykelcikler ve kemikten ıspatulalar da bulunmuştur. Evlerin dörtgen planlı olduğu, duvarlann ise açılan hendeklerin içine ağaç direkler yerleştirilerek yapıldığı anlaşılmaktadır.

Veselinovo kültürünün kökeni oldukça tartışmalıdır. Saptandığı bütün höyüklerde, farkh bir yapım geleneği ve boya bezemeli kaplan olan Karanovo I ve II kültürlerinin üstünde, yeni ve ayrı bir kültür biçiminde görülür. Bazı araştırmacılar Veselinovo türü çanak çömleğin Anadolu kökenli olduğunu, büyük bir olasılıkla da Kuzey Anadolu’da Karadeniz kıyılanndan çıkarak yayıldığını ileri sürerler. Bunlara benzer çanak çömlek Marmara Bölgesi’nde de çok sayıda ele geçmektedir.

Yorum yazın