Vekalet Nedir

Vekalet Nedir

vekâlet, bir başkası adına ya da onu temsil ederek iş yapma yetkisi. Vekâletin kapsamı ve düzenlenişi ülkeden ülkeye önemli farklar gösterir. Kara Avrupa’sı hukukunda önemli bir yer tutan genel vekâlet, Anglo-amerikan hukukunda daha özel bir konum taşır. İngiltere’de genel vekâlet verilen bir kişi, belli bir tür işi bütün yönleriyle yürütme, sözgelimi kişinin ölümünden sonra bir işi sürdürme yetkisine sahip olur. Özel vekâlet ise yalnızca özel bir iş için verilir. Fransa’da genel vekâlet sözleşmesinde vekilin ne tür işlemler yapacağının açıkça belirtilmesi zorunludur. Buna karşılık Almanya’da genel vekâlet için böyle bir sınırlama söz konusu değildir. Resmî vekâlet işlemlerinde yapılması gerekenler de ülkeden ülkeye değişir. İtalya’da vekâlet için özel formaliteler gerekirken, Fransa’da yalnızca sözlü anlaşma yeterli olabilmektedir.

Türk hukukunda vekâlet ilişkisi temsil yetkisini içermeden de kurulabilir. Çünkü vekâlet sözleşmesinde vekil kendisine verilen işleri yönetmek ve belirtilen hizmetleri görmekle yükümlüdür. Görülecek iş ya da hizmet, vekilin üçüncü bir kişiyle hukuki bir işlem yapmasına değil, yalnızca maddi bir fiile ilişkin olabilir. Ama vekâlet sözleşmesinde tersi belirtilmemişse, vekil kendisine verilen işin yapılabilmesi için gerekli konularda temsil yetkisine de sahip sayılır. Temsil ve vekâlet kavramları arasındaki farklara karşın, uygulamada ikisi aynı anlamda kullanılmaktadır. Bir kimseye temsil yetkisi verilmesi vekâlet sözcüğüyle ifade edilmekte, mahkeme kararlarında da vekâlet çoğu kez temsil anlamında kullanılmaktadır.

Temsilciye verilen yetki belgesinde, temsilcinin yetkileri ne kadar geniş ifadelerle gösterilmiş olursa olsun, temsilci özel olarak yetkili kılınmadıkça bazı işlemleri yapamaz. Müvekkili adına dava açmak, sulh olmak, tahkim sözleşmesi yapmak, kıymetli evrak düzenlemek, mal bağışlamak, bir taşınmazın mülkiyetini geçirmek, taşınmaza ayni bir külfet yükleyici bir işlem yapmak için özel bir yetki verilmesi gerekir. Temsil yetkisinin kısmen ya da tamamen geri alınması, ölüm, gaiplik kararı ve fiil ehliyetinin kaybedilmesi gibi nedenler vekillik ilişkisini sona erdirir.

Yorum yazın