Veda dini Nedir

Veda dini Nedir
Veda dini, İÖ 1500 dolayında İran’dan Hindistan’a göç etmiş Hint-Avrupa halklarının dini. Adını, Vedalar olarak bilinen kutsal metin derlemelerinden alır.

Veda dini üzerine bilgiler, günümüze değin gelen kutsal metinlere ve Hinduizmle bütünleşmiş olarak varlığını sürdüren yetişkinliğe geçiş (bak. upanayana) ve kurban (bak. yacna) törenlerine dayanır. Mitolojide ve soma bitkisi özünün dinsel amaçlarla kullanımı biçimindeki uygulamalarda görüldüğü gibi, Veda dinine özgü en eski inançlar, başta eski İran halkları olmak üzere, Hint-Avrupa dilleri konuşan öteki halklar arasında da yaygındı. Yayıldığı bölgelerdeki yerli öğelerle etkileşimi ve kendi içinde geçirdiği evrim sonucu değişime uğrayan Veda dininin, tam olarak ne zaman Hinduizme dönüştüğü bilinmemektedir. Ancak Hindu özelliklerini yansıtan en eski metinler İÖ 4. yüzyıldan kalmadır ve gene aynı dönemde. Veda geleneğine ait yapıtların sayısında azalma başlamıştır.

Veda dininin en önemli özellikleri, ayinlerin etkisine ve büyükevren ile küçükevren arasındaki benzerliğe duyulan inançtır. Evrenin, her an kaosun yıkıcı tehdidi altında bulunduğuna, insanın tanrılara kurban adayıp canlandırıcı soma suyunu sunarak dünyanın sürekliliğini koruduğuna inanılır. İbadet törenlerinin gitgide karmaşık bir yapıya bürünmesi, törenlerde yapılan hataların çok özenli düzeltmeler gerektirmesi, rahiplerin zamanla büyük bir etki ve nüfuz kazanmasına yol açmıştır. Bu dinin etkisiyle gelişen ve Brahman (rahipler), Kshatriya (askeri ve yönetici sınıf), Vaişya (üretici ve tüccar sınıf) ve Şudra (emekçiler) adlı dört Varna’ya (geleneksel toplumsal sınıf) dayanan toplumsal katmanlaşma, Hinduizmde de varlığını büyük ölçüde korumuştur.

Veda tanrıları kesin çizgilerle tanımlanmamış, bu nedenle de birbirleriyle karışma eğilimi göstermişlerdir. Tanrıların çoğu erkektir ve gökyüzüyle ya da çeşitli doğa güçleriyle ilişkilidir. Yağmur ve Fırtına Tanrısı İndra ve Ateş Tanrısı Agni bunun başlıca örneklerini oluşturur. Hinduizmin en büyük tanrıları olan Vişnu ile Şiva (Rudra), Veda dininde göreli olarak daha düşük bir öneme sahiptir. Hindistan’da daha sonraki dinlerde ortaya çıkan ve büyük önem verilen ruhgöçümü, karman (kişinin geçmiş eylemleri) gibi öğelere Veda dininde rastlanmaz.

Yorum yazın