Vatana İhanet Nedir

vatana ihanet, ülkenin varlığını ve bütünlüğünü tehlikeye düşürücü etkinliklerde bulunma. Genelde ağır cezayı gerektiren bir suç sayılan vatana ihanetin kapsamı ülkeden ülkeye değişir.

Türk hukuk sisteminde vatana ihanet suçlan çeşitli yasalarda düzenlenmiştir. Bu konudaki ilk düzenleme olan 1920 tarihli Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nda, saltanatın kaldırılmasına ve ulusal egemenliğin TBMM’nin manevi kişiliğinde olduğuna ilişkin karara aykın davranışta bulunanlann ya da yayın yapanların vatan haini sayılacağı belirtilir. Aynı yasaya 1925’te yapılan ekle, dini siyasal amaçlara temel ya da araç yapmaya yönelik dernek kuranlann, bu tür derneklere katılanların, dini araç yaparak devlet düzenini değiştirmeye, devletin güvenliğini bozmaya, halkı birbirine düşürmeye çalışanların ya da bu yönde yayın yapanların da vatan haini sayılacağı belirtilmiştir. 1930 tarihli Askeri Ceza Kanunu” nun “Hıyanet” başlığını taşıyan faslı, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) belirli maddelerine gönderme yaparak vatan aleyhinde hareketler, savaş ihaneti, ulusal savunmaya ihanet, ulusal savunma aleyhine hareketler, ulusal direnişi kırma, ulusal savunma araç-lannı tahrip ve savaş tutsaklarının sözlerini tutmaması gibi suçları düzenler. Ağustos 1960 tarihli ve 15 sayılı yasa ise TCK’nın 125-133, 141, 142, 146, 149, 150 ve 163. maddelerinde sayılan eylemleri aynı zamanda vatana ihanet suçları olarak nitelendirmiştir. Bu suçların yurtdışında işlenmesi durumunda zamanaşımı hükümleri işlemez. Vatana ihanet suçları büyük ölçüde ölüm cezası, kısmen de uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı cezalarla karşılanır.

İngiltere’de vatana ihanet devlete karşı savaş açma ve düşmana yardım etme suçlarını kapsar. ABD’de de benzer bir yaklaşım benimsenerek vatana ihanet suçunun sınırları anayasayla belirlenmiş ve Kongre’nin bunu değiştiremeyeceği hükme bağlanmıştır. Japonya’da ise vatana ihanetle ilgili hükümlerde başka ülkelerle ittifakları bozmaya yönelik davranışlar ağırlıklı bir yer tutmaktadır. Dolayısıyla başka bir ülkeye savaş açmayı savunan bir Japon yurttaşı vatana ihanet suçundan cezalandırılabilir.

Yorum yazın