Uçurtma Nedir

uçurtma, uzun bir iple yerden denetlenen ve rüzgârda uçurulan spor ve eğlence amaçlı düzenek. Genellikle ahşap bir iskeletin kâğıt, bez ya da naylonla kaplanmasıyla yapılır.

Bazı kaynaklarda uçurtmayı İÖ 5. yüzyılda Eski Yunanh bilgin Arkhimedes’in bulduğu belirtilirse de, Asya’da uçurtma kullanımının çok daha eski tarihlere indiği bilinmektedir. Uçurtma öteden beri Koreliler, Çinliler, Japonlar ve Malezyahlar için ulusal bir eğlence olagelmiştir. Geceleri bir evin üzerinde uçurulan uçurtmanın kötü ruhları kovduğuna ilişkin inancın yaygın olduğu Asya’da günümüzde de törenle uçurulan bazı uçurtmalara dinsel bir önem verilir. Tarihte uçurtmanın pratik amaçla kullanımına da sık sık rastlanır. Efsanelerde Koreli bir komutanın askerlerine işaret vermek için uçurtmayla bir fener sallandırdığı, daha eski dönemlerde bir başka komutanın da bir ırmağın iki kıyısı arasında uçurtma aracılığıyla bir hat çektiği, bu hattan yararlanarak bir halatı karşı kıyıya geçirdiği ve bir köprü yapımına başladığı söylenir.

Benjamin Franklin 1752’de yaptığı ünlü deneyde uçurtmasının ipine astığı metal bir anahtar aracılığıyla fırtınalı bir havada elektrik akımını çekerek şimşeğin elektrik taşıdığını gösterdi. Uçurtmalar uzun yıllar hava gözlemlerinde kullanıldı. Balon ve uçaklardan önce atmosferle ilgili verileri belirlemek için gerekli aletler uçurtmayla yükseklere çıkanlırdı. 20. yüzyıl başlanna değin gözetleme olanağını artırmak amacıyla uçurtmalardan yararlanılarak askeri deneyler de yapıldı.

En yaygın uçurtma tipleri üç çıtalı (altıgen), iki çıtalı kuyruksuz (baklava biçimli) ve kutu uçurtmalardır. Tek bir düzlemden oluşan uçurtmalarda dengeyi sağlamak için kuyruk bulunmalıdır. Kuyruk, ağırlığından ötürü değil, havaya direnç gösterdiği için etkilidir.

Üç çıtalı uçurtmada bütün çıtalar aynı uzunluktadır; bunlar bakışımlı olarak dizilir ve orta noktalanndan bağlanır. Çıtalar arasındaki açı 60° olmalıdır. Çıtalann uçlann-dan bağlanan ip gergin biçimde bütün iskeleti dolanır. Sonra, uçurtmanın iskeleti hafif bir malzemeyle (kâğıt, bez, naylon vb) kaplamr. İki çıtalı kuyruksuz uçurtmanın çıtalan eşit uzunluktadır. Bu çıtalardan biri, öbürünün tepe noktasından çıta uzunluğunun yedide biri kadar bir mesafede, ortasından bağlanır.
AvustralyalI Lawrence Hargrave’in 1890’ larda icat ettiği kutu uçurtma, adım dikdörtgen biçiminden alır. Uçurtma iskeletinin uzunluğu genişliğinin iki katıdır ve uçları kaplanmaz; uçurtma uzunluğunun yalnızca üçte biri kaplanır. Bu tür uçurtmalar başka geometrik biçimlerde de olabilir. Son zamanlarda kuş, insan, balık, gemi, kelebek vb biçimlerdeki uçurtmalar ilgi çekmektedir. Uçurtma uçurmak için en uygun yerler rüzgânn istikrarlı biçimde ve yere yakın estiği açık alanlardır. En uygun rüzgâr hızı saatte 15-36 km’dir.

Yorum yazın