Türkiye Sosyalist İşçi Partisi – TSİP

Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP), Cumhuriyet döneminde siyasal parti.

22 Haziran 1974’te İstanbul’da kuruldu. Kurucuları arasında Ahmet Kaçmaz, Burhan Şahin ve Oya Baydar vardı; partinin genel başkanlığına Ahmet Kaçmaz, genel sekreterliğine de Yalçın Yusufoğlu getirildi. Sosyalizmi hedefleyen parti programında emekçi sınıfların demokratik iktidarı öngörülüyor ve bunun sağlanması amacıyla başta bankacılık ve sigortacılık olmak üzere, büyük sanayi ve tarım işletmelerinin, madenlerin, doğal kaynakların, petrolün ve öteki enerji kaynaklarının millileştirileceği açıklanıyordu. TSİP dış politikada NATO’dan ayrılmayı savunuyordu. Bir süre günlük olarak yayımlanan haftalık Gerçek gazetesi ve haftalık Kitle ile aylık İlke dergileri TSİP’in görüşleri doğrultusunda yayın yapıyordu.

TSİP 12 Mart Müdahalesi’nden sonra kurulan ilk sosyalist parti olmakla ve sosyalistlerin birliğini savunmakla birlikte, Türkiye’ deki değişik siyasal eğilimli sosyalist grupları bünyesinde toplayamadı. Partinin birinci kongresinde (1976) bazı iç bölünme ve ayrılıklar ortaya çıktı. Bu kongrede genel başkanlığa yeniden Ahmet Kaçmaz getirildi; kongreden sonra aralarında İlke dergisinin sahibi Baydar’ın da bulunduğu bazı üyeler partiden ayrıldı.

TSİP 15 ilde örgütlenemediği için 1977’deki milletvekili genel seçimlerine ka-tılamayınca Cumhuriyet Halk Partisi’nin desteklenmesine karar verdi. Aynı yıl yapılan yerel seçimlere katılarak 23 ildeki il genel meclisi seçimlerinde 29.249 oy (yüzde 0,2), 20 belediyede 8.261 oy (yüzde 0,1), 18 belediyedeki belediye meclisi üyelikleri seçiminde de 6.417 oy (yüzde 0,1) aldı. İ978’deki ikinci kongrenin ardından Türkiye İşçi Partisi ile birleşmek için yaptığı girişim sonuçsuz kaldı. 1979’daki Cumhuriyet Senatosu seçimlerinde 62.105 oy (yüzde

1,31), milletvekilliği ara seçiminde de 6.735 oy (yüzde 0,54) elde etti.

12 Eylül Harekâtı’ndan (1980) sonra öteki siyasal partilerle birlikte TSİP de kapatıldı (16 Ekim 1981). Parti hakkında sıkıyönetim mahkemesinde çeşitli davalar açıldı. Yargılama sonucunda TSİP yöneticileri 12 Eylül öncesi ve sonrasındaki faaliyetlerinden ötürü değişik hapis cezalarına çarptırıldılar.

Yorum yazın