Türkiye Milli Gençlik Teşkilatı

Türkiye Milli Gençlik Teşkilatı (TMGT), kamu yararına dernek niteliğinde, merkezî gençlik örgütü.

Kuruluş girişimlerini 1949’da Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF) başlattı. Aynı yıl İngiltere’de Dünya Gençlik Örgütü’nün toplantısına katılan TMTF, bir “milli gençlik komitesi”nin oluşturulmasını kararlaştırdı. 12-13 Ekim 1951’de Türk Kadınlar Birliği, Yeşilay Gençlik Kolu, Kızılay Gençlik Kolu, Anadolu Oymağı, Milliyetçiler Derneği ve TMTF’den ikişer temsilcinin katılmasıyla Milli Gençlik Komitesi kuruldu. 1952’de Türk Devrim Ocakları, 1954’te Türkiye Tekstil ve Örme Sanayii İşçileri Sendikaları Federasyonu (TEKSİF) ve Avrupa ve Dünya Federasyonu Fikrini Yayma Cemiyeti, 1957’de de Türkiye İzcileri Birliğinden temsilcilerin katılmasıyla büyüyen komite çeşitli gençlik, kadın, işçi, öğrenci ve izci kuruluşlarının temsilcilerini içeren bir örgüt durumuna geldi. Türkiye Milli Gençlik Komitesi 8 Mart 1954’te tüzüğünü değiştirerek Türkiye Milli Gençlik Teşkilatı adını aldı.

İlk genel başkanlığını Erdoğan Meto’nun yaptığı TMGT, merkezi Brüksel’de bulunan Dünya Gençlik Örgütü’nde Türkiye’yi temsil etti. Avrupa Milli Gençlik Komiteleri Konseyi (CENYC) ile UNESCO Türkiye Milli Komisyonu üyeliklerinde bulundu. 1960’tan sonra siyasal nitelikli çalışmalar yürüterek 1961 Anayasası’nın halkoylama-sında kabul edilmesi yolunda kampanya açtı. Sonraki yıllarda petrol ve maden politikaları, eğitim, beslenme ve gıda sorunları gibi çeşitli konularda toplantılar ve seminerler düzenledi, bu sorunlara ilişkin görüşlerini belirten yayımlar yaptı. TMTF ve başka örgütlerle birlikte gösteriler düzenledi. Ayrıca eğitim, turizm, trafik, folklor alanlarında çalışmalar yürüttü.

TMGT 1964’te bakanlar kurulu kararıyla “kamu yararına çalışan” derneklerden sayıldı. Aynı yıllarda Gençlik adlı aylık bir dergi yayımladı. 1966’da TMTF genel kurulunda sağ ve sol eğilimli gençlik grupları arasında anlaşmazlık çıktı. Sol eğilimli gençlik kesiminin ağırlık kazanmasının ardından örgüt siyasal baskılara uğradı; bütçeden verilen ödenek kesildi. Örgüt üniversite reformuna yönelik öğrenci eylemlerinde, Amerikan 6. Filosu’na karşı protesto gösterilerinde (1968-69) etkin biçimde yer aldı.

TMGT’nin bazı yöneticileri 12 Mart Müdahalesi’nden (1971) sonra tutuklanarak yargılandılar. Genel balkanları arasında Metin Kumbasar, Çetin Özek, İşmet Giritli, Alp Kuran, Bozkurt Nuhoğlu, Engin Unsal ve Aydın Aybay gibi isimlerin yer aldığı TMGT 1975’te mahkeme kararıyla kapatıldı.

Yorum yazın