Tarım Çeşitleri Nelerdir

Tarım Çeşitleri Nelerdir

“Tarım nedir?” sorusuna, “çiftçiliktir” karşılığı verilebilir. Oysa çiftçilik tarımın yalnızca bir koludur. Kümes hayvancılığı, meyvecilik, hatta kürk hayvancılığı da tarımın kapsamına girer. Tarım, insana gerekli her türlü bitki ve hayvanı yetiştirmek demektir.
Bütün bu dallarıyla tarım, dünyanın en önemli endüstrisidir. Yediklerimizden giydiklerimize kadar birçok gereksinmemizi sağlar. Çağdaş tarım ayrıca diğer birçok endüstriye de iş alanları açmaktadır. Çiftçiler, traktör, saban ve diğer birçok tarım aleti, ayrıca gübre, kimyasal madde ve hayvan yemi gibi gereçler satın alırlar. Bunların imalatçıları da hammaddelerini başka endüstrilerden sağlarlar. Tarım olmasa, bakkallar, süpermarketler, lokantalar, kafeteryalar ve konserve yapan firmalar satacak bir şey bulamazlardı. Taşımacılık da dolaylı ve dolaysız olarak tarıma dayalı iş kollarından biridir.

TARIM ÇEŞİTLERİ
Çiftlikler yaptıkları tarım ile alınan ürün ve yetiştirdikleri canlı hayvan çeşitlerine göre sınıflandırırlar. Genel tarım çiftlikleri, belli bir alanda uzmanlaşmış çiftlikler, büyük tarım çiftlikleri gibi.
Bir çiftlik aynı zamanda birden fazla çeşide girebilir: örneğin, hem büyük tarım çiftliği ve hem de belli bir alanda uzmanlaşmış olabilir.

GENEL TARIM ÇİFTLİKLERİ
Bunlar, birçok tarım ürününün bir arada yetiştirildiği çiftliklerdir. Böyle bir yerde, sütü satılan bir koyun ya da inek sürüsü, keçiler, mandalar ve kümes hayvanları beslenebilir ki, bunlar çiftçi ailesinin gelirinin ve yiyeceğinin önemli bir kısmını da sağlar. Elde edilen ot ve samanın bir bölümü hayvanların yiyeceğidir. Tütün ve sebze gibi bazı ürünler ise sadece geliri için yetiştirilir.
Yetiştirilecek ürünün ve hayvanın türünü belirleyen pek çok etken vardır. Ancak bunların en önemlisi iklimdir. Çünkü ürünün geliştiği mevsimin uzunluğu, güneş ve yağış miktarı mevsime bağlı olarak değişir. Diğer bir etken ise ekim yapılan toprağın cinsidir. Sulama için gerekli su miktarı da önemlidir. Diğer etkenler, toprağın düz ve kolay işlenebilir ya da kayalık ve engebeli olması, pazarlara uzaklığı, ürünün dayanıklığı ve pazarda ürüne duyulan istemdir.
Koşullarına en uygun ürünü ya da hayvanları yetiştiren uzman çiftçi, toprağını en verimli ve kârlı yolda kullanıyor demektir.
örneğin ABD ve Kanada’nın batısındaki yarı kurak arazilerde çiftçiler, buğday ve diğer hava akımına dayanıklı bitkiler ve tahıl yetiştirmektedirler. Çünkü bu topraklarda nemi seven diğer bitkiler yetişmez. Oysa bu tip bitkiler verim sağlar. Buralarda arazi düz ve taşsız olduğundan, toprağın sürülmesinde ve hasatta büyük makineler kullanılabilir. Bu geniş otlaklar büyükbaş hayvan beslemeye de elverişli olmalarına karşın, daha fazla gelir getirdiğinden, çiftçiler, tahıl ekimini yeğlemektedirler.
Aynı ovaların daha batısındaki dağlık arazi dik ve kayalıktır. Buralarda hayvanların beslenebileceği bitkiler ve dağlardan inen sular bulunduğundan tarımın yerini hayvancılık almaktadır.
ABD’nin doğusundaki büyük kentlere yakın oturan çiftçilere ise bu kentlerin taze süt gereksinimini karşılamak kârlı gelmektedir. Serince yazlar ve bol yağış, otlakların gelişmesi, samanların ve süt veren hayvanların yetişmesi için elverişli bir ortam hazırlar. Pazarlara yakınlık da taşımacılığı kolaylaştırmaktadır.
Uzman çiftçiliğin diğer çeşitlerinden biri evler ve bahçeler için tohum ve süs bitkileri yetiştirmektir. Bahçeli evlerin, sitelerin, parkların yapımının hızlanması bu işi büyük bir endüstri haline dönüştürmektedir. Güney Amerika’da kahve, Ortadoğu’da tatlısu balıkları ve Kuzey Avrupa, Kanada ve ABD kürk hayvanı yetiştirilmesi, özel şartlar ve alıcıların istekleri doğrultusunda yapılan uzman çiftçilik örnekleridir.


YOĞUN VE YAYGIN TARIM

Bir çiftçi, bir toprak parçasına çok emek veriyorsa, buna yoğun tarım, büyük bir araziyi nisbeten az emek ve çok aletle işliyorsa buna da yaygın tarım adı verilir.
Yoğun tarım, genellikle küçük çiftliklerde yapılır. Eskiden yoğun tarım şimdiye oranla daha çok uygulanmaktaydı. Bunun da nedeni, tarıma makinenin tam anlamıyla girmemiş olmasıydı. Meyveler, sebzeler ve çeşitli ürünler kısa sürede yetiştiklerinden yoğun tarımla üretilirler. Ayrıca en yeni yöntemlerle işletilen büyük kümeslerde binlerce tavuğu beslemek yoluyla yapılan yumurta üretimi de yoğun tarım alanına girer. Yoğun tarım yönteminde genellikle asıl ağırlık el emeğindedir. İşlenen toprağın her noktasına büyük bir emek harcanması gerekir.
Yaygın tarımdaysa, büyük arazide ve makineyle yapılan işçilik söz konusudur. Genellikle buğday ve tahıl yetiştiren bu tip çiftçiliğe ABD ve Kanada’daki büyük çiftlikler örnek gösterilebilir. Bu çiftliklerde yalnızca ekim ve hasat zamanı iş çoktur. Diğer zamanlarda ürün fazla bakım gerektirmez. Bu alana büyükbaş hayvan yetiştiriciliği de girer. Metrekare başına işçilik az olduğu gibi kâr oranı da, diğerine göre, düşüktür.

ÇAĞDAŞ ÇİFTLİK
ABD ve Kanada gibi ileri ülkelerde insan ve hayvan gücüyle yapılan tarım çok gerilerde kalmıştır. Yüz yıl önce bir çiftçi, ailesini geçindirecek üründen başka biraz da satmak için ürün yetiştirebilirdi. Bugün, tam gün çalışan bir tek tarım işçisi en az 55 kişiyi doyuracak kadar ürün alabilmektedir.
Çağdaş anlamda bir çiftlik çok daha geniş topraklar üzerine kurulmaktadır. Ayrıca bu çiftliklerde tarım makineleşmiştir. Bugün çiftçi daha iyi ürün alabilmek için geliştirilmiş özel tohumlar kullanmakta, salgın hastalık ve asalaklarla savaşmak için daha iyi yöntemler uygulamaktadır. Toprağın bakımı ve gübrelenmeyi atalarından daha iyi bilmekte ve bilimsel araştırmalara dayalı bilgilerden, tarım aletlerindeki gelişmelerden yararlanmaktadır.
örneğin, çağdaş bir hayvan çiftliğinde ineklere bilimsel anlamda dengeli bir beslenme yöntemi uygulanır ve alınan ürünün kaydı tutulur.Tekbir çiftçi makineyle 50 – 60 ya da daha fazla ineği sağabilir. Birçok durumlarda, sağılan süt borularla doğruca soğutma tanklarına akıtılır. Daha sonra buradan soğutmalı kamyonlara yüklenerek süt fabrikalarına gönderilir. Buralarda sütler pastörize edilir, şişelenir ve pazarlanmak üzere kentlere taşınır.
Kışın ineklere yedirilecek samanı getirmek bile baştan sona makineleşmiştir. Çiftçi, samanı
traktöre takılı aletle biçer ve balyalar haline getirir. Bu balyalar vinçlerle traktörlere takılı vagonlara istiflenir. Depoya geldiğinde ise, gene başka bir alet balyaları vagondan alıp yerlerine koyar.
Bu tip makine kullanımı, tarımın bütün kollarında geçerlidir. Çağdaş çiftliklerde ağır işlerin çoğunu aletler yapmakta, böylece daha az emekle çok iş yapılır. Ancak, tarım makineleri pahalı olduğundan, bunları satın alabilmek için çiftçiler çok miktarda ürün elde etmek ve bunları pazarlamak zorundadır. Bugünkü çiftliklerin genişleme nedenlerinden biri de budur. Çağdaş tarım artık bir kır yaşam biçimi değil, büyük bir iş koludur.

ÇEŞİTLİ ÜLKELERDE TARIM
Hemen her ülkede şu ya da bu biçimde tarım yapılır. Az gelişmişlerde tarım yöntemleri ilkeldir. İşin çoğu insanlar tarafından görülür. Toprak iyi beslenmemiş hayvanlar tarafından çekilen ilkel sabanlarla sürülür; tohum elle serpilir. Hemen hiç makine kullanılmaz.İşin çoğunu kadınlar yapar. Yükü bile sırtlarında ya da başlarında onlar taşır. Yüzyıllardır süregelen bu ilkel tarım yöntemlerinin sürdürülmesinin bir nedeni bilgi noksanlığıdır. Diğer bir neden ise, dünyanın belli bölgelerindeki nüfus yoğunluğu sorunudur. Bu bölgelerde tarım makineleşince, milyonlarca tarım işçisi işsiz kalacaktır.
Doğu ve Güneydoğu Asya’nın en bellibaşlı ürünleri pirinç ve sebzedir. Araziler küçük olup işin çoğu elle yapılmakta ve tarlalar manda gücüyle sürülmektedir.
Kurak Ortadoğu’da çiftçilik genellikle akarsu, artezyen ve pınar gibi su kaynaklarına yakın yerlerde yapılır. Nüfus çok, verimli toprak azdır. Bu yüzden işgücü ucuzdur, işin çoğu elle ve ilkel aletlerle yapılır. Ancak, çok yavaş da olsa, geleneksel yöntemlerin yerini bilimsel yöntemler almaya başlamıştır. Bilimsel tarım yöntemleri ve makine kullanımında İsrail öncülük etmektedir.
Avrupa’daki çiftçilik yöntemleri oldukça ileri olup, ABD ve Kanada ile kıyaslanacak düzeydedir. Çiftlikler genellikle daha küçük olduğundan, büyük makineler kullanışlı olmamaktadır. İsviçre ve bazı İskandinav ülkeleri gibi dağlık arazisi olan ülkelerde tarım makineleri kullanımı olanaksızdır. Çiftçiler genellikle et, süt, yağ ve peynir için hayvan yetiştirmek alanında uzmanlaşmışlardır.

Yorum yazın