Tacikler Kimdir

Tacikler Kimdir

Tacikler, Afganistan ve Türkistan’ın İran kökenli yerli halkı. Günümüzde Tacikistan SSC nüfusunun yaklaşık yansını oluştururlar. 1980’lerin sonunda 2.350.000’i Tacikistan SSC’de, 650.000’i de Özbekistan SSC’de olmak üzere SSCB’de 3 milyondan fazla Tacik yaşıyordu. Aynı tarihte Afganistan’da yaşayan Taciklerin sayısı 3 milyon (nüfusun beşte biri), Çin Halk Cumhuriye-ti’ndeki Sinkiang Uygur özerk bölgesinin batı ucunda yaşayanlannki ise 30 bin olarak tahmin ediliyordu. SSCB’de yaşayan Tacikler İran dillerinin güneybatı öbeğine bağlı Tacik dilini, Afganistan’da yaşayanlar ise Çağdaş Farsça konuşurlar.

Tacikler dilleri, gelenekleri ve başka kültürel özellikleri bakımından çeşitli alt gruplara ayrılır. Pamir Tacikleri, Gorno-Bedehşan özerk yönetim biriminde toplanmış olan ve Vahi, Şugnani, Roşani, Hufi, Yazgulami, İşkeşmi ve Berteng dillerini konuşan gruplan kapsar. Ayrı bir grup oluşturan Yağno-biler ise, Zerefşan Irmağı vadisinde yaşayan eski Sogdların soyundan gelir.

Tacikler, Tarihöncesinde Iran Platosundan Hazar Deniziyle Çin sınırları arasında kalan bölgeye yayılan Orta Asya göçmen kültürünün mirasçısı ve yaymışıydılar. Eskiden düz çatılı kerpiç ya da taş evlerden oluşan köylerde yaşarlar, sulu tanmla buğday, arpa ve dan yetiştirirlerdi. El sanatları alanında son derece usta olan Tacikler, İran, Çin ve Hindistan’ı birbirine bağlayan kervan yolları üzerinde ticaret merkezleri kurmuşlardı.

Taciklerin bir bölümü, kuzeydoğudan top-raklanna göç eden Türk kökenli halkların etkisiyle zamanla Türk dilini ve kültürünü benimsedi, çoğunluk ise İran dillerine bağlı Tacik dilini korudu. Bugün Taciklerin çoğunluğu Sünnidir; çevreden kopuk dağlık kesimlerde az sayıda Şii Tacik de yaşar. Taciklerin tarihi için bak. Tacikistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti.

Yorum yazın