Sünnilik Nedir

Sünnilik Nedir

Sünnilik, Hz. Muhammed’in sünneti ile sahabe ve tabiin topluluğunun belirlediği inanç biçimine dayalı mezheplere verilen ortak ad. Dünya Müslümanlarının yüzde 90’ını oluşturan Sünniler İran, Irak ve bir olasılıkla Kuzey Yemen dışındaki tüm İslam ülkelerinde çoğunluktadır. Sünnilik, akaid alanında Selefiye, Maturidiye ve Eş’ariye, fıkıh alanında Hanefilik, Şafiilik, Malikilik ve Hanbelilik mezheplerince temsil edilir. Bu mezheplerin üyelerine, Hz. Muhammed’in sünnetine ve ilk Müslüman kuşakların görüşlerine bağlılıklarını vurgulamak amacıyla ehl-i sünnet(*) ya da ehl-i sünnet ve’l-cemaat adı verilir.

Halifeliğin yalnızca Hz. Muhammed’in damadı Hz. Ali ile onun soyundan gelenlere ait olduğunu savunan Şiilere karşı Sünniler ilk dört halifeyi Hz. Muhammed’in meşru ardılları sayarlar. Şiiliğin tersine Sünnilik, Hz. Muhammed’in kurduğu İslam devletini aynı zamanda dünyevi bir egemenlik kurumu olarak gördü ve bu devletin yönetiminin (halifeliğin) tanrısal bir buyrukla ya da ilhamla değil, ancak İslam toplumunda geçerli siyasal koşullarla belirlenebileceğini savundu. Bu tutum Sünnilerin Mekke’nin önde gelen ailelerinin önderliğini benimsemesine, dinin gereklerine uyması ve düzeni koruyabilmesi koşuluyla hiçbir ayrıcalığı bulunmayan, hatta başka uluslardan olabilen halifelerin yönetimini kabul etmesine olanak sağladı. Başlangıçta halifenin Hz. Muhammed’in bağlı bulunduğu Kureyş kabilesinden olması gerektiği yönündeki Sünni görüş, daha sonra kökenine bakılmaksızın fiili halifeye biat etmeye bile olanak verecek kadar esnek bir seçim kuramına dönüştü.

Yerleşik Sünni anlayış toplumda azınlık gruplarının değil, çoğunluğun görüş ve geleneklerini vurgular. Sünni toplumlardaki icma kurumu, Kuran’da yer almamakla birlikte olağan tarihsel gelişim sürecinde ortaya çıkmış çeşitli gelenek ve uygulamaların benimsenmesine olanak vermiştir.

Yorum yazın