Stratigrafi Nedir

Stratigrafi Nedir – Stratigrafi Hakkında Bilgi

stratigrafi, katmanbilim olarak da bilinir, kayaç katmanlarının incelenmesini ve oluşumlarının jeolojik zaman ölçeği açısından yorumlanmasını konu edinen bilim dalı. Jeolojik geçmişe ilişkin bilgi sağlayan stratigrafiden, petrol mühendisliği ve arkeoloji gibi alanlarda yararlanılır.

Stratigrafi çalışmaları temel olarak tortul kayaçların incelenmesine yöneliktir, ama bazı korkayaçlar (örn. birbirini izleyen lav püskürmesi sonucunda oluşanlar) ile bu tür korkayaçların ya da tortul kayaçların değişime uğraması sonucunda oluşan başkalaşım kayaçları da stratigrafinin ilgi alam içine girer. Stratigrafi çalışmalarının ortak amaçlarından biri, kaya katmanlarını haritalanabilir birimler halinde alt gruplara ayırmak, bun-lann aralanndaki zaman ilişkilerini belirlemek ve çeşitli dizi gruplarını ya da tüm bir diziyi başka bölgelerdeki grup ya da dizilerle ilişkilendirmektir. Stratigrafi ölçeklerinin standartlaştırılmasına yönelik ilk ama başarısız girişimleri 19. yüzyılın ikinci yarısında Uluslararası Jeoloji Kongresi (IGC) gerçekleştirdi. Daha sonra, 1961’de kurulan Uluslararası Jeoloji Bilimleri Birliği (IUGS), bu amaca yönelik olarak stratigrafi Komisyo-nu’nu kurdu. Geleneksel stratigrafi şemaları iki ölçeğe dayamr: Her birimin başlangıç ve sonuç oluşum tarihlerini gösteren bir zaman ölçeği (üstzaman, zaman, dönem, bölüm biçiminde) ile buna bağlı bir kayaç dizisi ölçeği (sistem, dizi, kat, alt kat biçiminde).

20. yüzyılın ikinci yansında geliştirilen radyometrik tarihleme, radyoaktif bozunma ölçümleri, paleoklimatik tarihleme ve paleomagnetik hesaplamalar gibi yeni yöntemlerin de yardımıyla, bu şemalar terimleme konusundaki karışıklıkları büyük ölçüde gidermiş ve Yer’in jeolojik tarihine ilişkin daha sağlam bilgiler edinilebilmesini olanaklı kılmıştır.

Petrol mühendisliği alanında stratigrafiden büyük ölçüde yararlanılır. Petrol ve doğal gaz çoğunlukla katmanlaşmış tortul kayaçların içinde yer aldığından, stratigrafik veriler sayesinde petrol kapanlarının belirlenmesi daha kolaylaşmıştır.

Öte yandan katmanların içerdiği kültürel ve mimari kalıntıların açığa çıkartılmasına yönelik stratigrafik kazılar, arkeologların denetiminde gerçekleştirilir. Her katmandaki kalıntılar incelenir, tanılanır ve bu yolla geçmişin kültürel özellikleri, hayvan dokusu vb saptanır.

Etiketler:

Yorum yazın