Sönüm nedir

Sönüm nedir

SÖNÜM i. (sönmek’ten sön-ü-m). Herhangi bir borcun her yıl verilen taksitlerle belli bir süre sonunda ödenmiş olması. Esk. İtfa.

— Mekan. Bir takimetrenin sönüm oranı, ortalama hıza göre boşta ve yüklü dönme hızları arasındaki fark.

— Fiz. ve Radyotek. Bir salınım hareketinde çeşitli dirençlerin etkisiyle genliğin gittikçe küçülmesi. (Bk. ANSİKL.) || Sönüm oranı, elektrik salmımlannm azalması. || Çizgisel olarak sönümlenen alternatif bir akımın çizgisel sönüm oranı, bir akımın aynı yönlü, birbirini izleyen iki genliği arasındaki farkın, büyük olan genliğe sabit oranı. j| Kritik sönüm, salınım rejimi ile aperıyodik rejim arasındaki sınır şarta tekabül eden sönüm. || Üstel olarak sönümlenen alternatif bir akımın logarit-mik sönüm oranı, alternatif bir akımın aynı yönlü, birbirini izleyen iki genliği arasındaki sabit oranın Neper logaritması. Bk. ANSİKL.

— ANSİKL. Radyotek. Elektromagnetik sa-lınımlann sönüm’üne kondansatörün boşalması sırasındaki enerji dağılımı yol a-çar. Aynı periyotlu ve genliği azalan salı-nımlar, sönümü ne kadar büyükse o kadar kısa, ne kadar küçükse o kadar uzun sürede sıfıra iner. Salınımlı akımların başlıca sönüm sebepleri şunlardır: 1. iletkenlerin ohm direncinde ısı dağılımı (Joule etkisi) yüzünden doğan kayıplar; bu direnç hesaplanırken yüksek frekanslı akımların iletkenlerin yüzeyinde toplanması o-layı (yüzey etkisi) göz önüne alınır; 2. die-lektriic histerezis yüzünden yalıtkanlardaki kayıplar; 3. çevredeki iletkenlerde elektromagnetik indüklemenin (Foucault akımı) doğurduğu kayıplar; 4. antenlerin bulunması halinde ışınımın yol açtığı kayıplar. Sönüm, tepkime olayıyle önemli derecede azaltılır.

Elektrik salınımlannın sönümü, aynı yönlü, birbirini izleyen iki genlik arasındaki sabit oranla gösterilil. Bir radyoelektrik devresinin sönümü her şeyden önce kendi direncine bağlıdır. Genel halde, salınımla-rın genliği, direncin devre indüklemesine olan oranına bağlı üstel bir kanuna göre küçülür.

• Elektromagnetik salmımların sönümü, aynı yönlü ve birbirini izleyen iki genlik Iı

arasındaki — oranının Neper logaritma-Is

siyle gösterilir; sönüm oranı’nm formülü Iı

ft = log — ifadssiyle verilir. (LM) la

SÖNÜMLEMEK geçi. f. (sönüm’den sö-nüm-le-mek). Bir borcu, her yıl ödenen taksitlerle belli bir zaman sonunda ödemek. Esk. İtfa etmek.

— Fiz. Salınım yapan cismin açıklığını sıfıra indirmek. (L)

SÖNÜMLÜ sıf. (sönüm’den sönüm-lü). Fiz. Salınım açıklığı belirli bir süre sonunda sıfıra ulaşan dalga için kullanılır. (M) SÖNÜMSÜZ sıf. (jönü/n’den sönüm-süz). Fiz. Salınım açıklığı sıfıra hiç ulaşmayan, sürekli salınım yapan.
— Radyotek. Sönümsüz dalgalar, sabit gen-likli ve yüksek frekanslı alternatif akım geçirilerek salınım genliğinin sabit tutulduğu bir antenden yayınlanmış elektromagnetik

Yorum yazın