Şömine Nedir

Şömine Nedir

şömine, evlerde, ısınmak ve yemek pişirmek için ateş yakılan, önü açık ocak, ilk şömineler ortaçağda, evlerde ve şatolarda dumanı dışarı atmak için bacaların yapılmasıyla ortaya çıktı. Bunlar taştan yapılıyordu; sonraları daha çok tuğla kullanıldı.

Şömine aksesuarları eskiden beri dekoratif öğeler olarak ele alınmıştır. 15. yüzyıldan beri şöminelerin arka duvarını yüksek ısıdan korumak için yerleştirilen dökme demir levhalann üstü bezemeli olurdu. 19. yüzyıldan sonra bu levhaların yerine ateş tuğlası kullanıldı.

Yanan odunları dayamak için belki de Demir Çağından beri ocakların iki yanına kısa ayaklı bir çift yatay demir çubuk yerleştirilirdi. Odunların şöminenin dışına yuvarlanmasını engelleyen düşey çubuklar da çoğu zaman bezemeli olurdu. 11. yüzyılda, özellikle kömür yakmak için kullanılmak üzere, dökme demirden sepete benzeyen, üstü bezemeli bir ızgara geliştirildi.

Ateşi beslemek için kullanılan şömine aletleri 15. yüzyıldan beri pek az değişikliğe uğradı. Yanan odun ya da kömürler maşayla tutulur, çatal benzeri bir aletle yerleştirilir ve küller uzun saplı bir fırçayla süpürü-lürdü. Kömür kovaları 18. yüzyıl başlarında ortaya çıktı, zamanla bunların yerini bezemeli ahşap sandıklar ya da odun rafları aldı. Kıvılcımların odanın içine sıçramasını önleyen ateş perdesi 19. yüzyıl başlarında yapıldı; bunun da üstü ve kenarlan bezeniyor, hem işlevsel hem dekoratif bir eşya olarak kullanılıyordu.

Şöminelerde 1624’e değin önemli bir gelişme görülmedi. Bu tarihte Paris’te, Louvre Sarayı’nm inşaatında görevli Louis Savot adlı bir mimar, havanın ocağın altındaki oluklardan çekilip ateşin arkasından geçirildikten sonra şöminenin üstündeki bir ızgaradan odanın içine geri verildiği bir sistem geliştirdi. 20. yüzyılda bu sistem çift çeperli duvarları hava dolaşımı sağlayan, prefabrik şömine kovanlarına uyarlandı. Bu tip sistemlerin bazılarında dolaşımı hızlandırmak için elektrikli vantilatörlerden de yararlanılır. 1970’lerde yakıt giderlerinin hızla yükselmesi enerji tasarrufu önlemlerini gündeme getirince, şömine tasarımında daha başka gelişmeler de oldu. Şöminelerin ağzını tam olarak kapatan cam levhalar geliştirildi. Bunlar hem ısının odaya yayılmasına izin veriyor, hem de odadaki ısınmış havanın şömine bacasından kaçmasını engelliyordu. Yanmayı sağlayan havanın evin dışından ya da ısıtılmayan bir bölümünden alındığı, yakıt konup tutuşturulduktan sonra cam kapağın iyice kapatıldığı, hiç hava sızdırmayan sistemler kullanıldı.

Yorum yazın